Βαρκελώνη, δεκαετία του ’50. Ο νεαρός Αντριά μεγαλώνει ανάμεσα σ’ έναν πατέρα που b1_2θέλει να του δώσει μόρφωση αναγεννησιακού ανθρώπου, να τον κάνει γνώστη πολλών γλωσσών, και μια μητέρα που τον προορίζει για την καριέρα δεξιοτέχνη βιολονίστα. Ο Αντριά, ευφυής, μοναχικός και υπάκουος, προσπαθεί να ικανοποιήσει τις υπέρμετρες και αντιφατικές φιλοδοξίες των γονιών του, ώς τη στιγμή που ανακαλύπτει την ύποπτη προέλευση του οικογενειακού πλούτου και άλλα ανομολόγητα μυστικά.

Πενήντα χρόνια μετά, ο Αντριά, λίγο πριν χάσει τη μνήμη του, προσπαθεί να ανασυνθέσει την οικογενειακή ιστορία, ενώ γύρω από ένα εκπληκτικό βιολί του 18ου αιώνα διαπλέκονται τραγικά επεισόδια της ευρωπαϊκής ιστορίας, από την Ιερά Εξέταση ώς τη δικτατορία του Φράνκο και τη ναζιστική Γερμανία, με αποκορύφωμα το Άουσβιτς, το απόλυτο κακό.

Ουφ, το τελείωσα. Ποτέ άλλοτε στην ζωή μου δεν έχω υπάρξει τόσο περήφανη για τον εαυτό μου που κατάφερα να διαβάσω μέχρι τέλους ένα βιβλίο. Το Confiteor είναι για μένα ένας άθλος· όχι γιατί δεν μου άρεσε και πίεσα τον εαυτό μου να το τελειώσει αλλά γιατί χάρη του ξεπέρασα εν μέρη τον φόβο μου για τα μεγάλα βιβλία.

Θα πρέπει να ομολογήσω πως ο μόνος λόγος που το αγόρασα ήταν οι πολύ καλές κριτικές που διάβασα και ο ενθουσιασμός όλων όσων ανέβαζαν την άποψη τους στις βιβλιοφιλικές ομάδες. Ήμουν σίγουρη πως εγώ θα ήμουν η στρίγκλα που δεν το αγάπησε, και ήμουν ακριβώς αυτό για το πρώτο 1/3 του βιβλίου. Ναι, το είχα παρατήσει μήνες ολόκληρους επειδή δεν είχα καταφέρει να δεθώ με τους ήρωες και την ιστορία. Αλλά έπεσα σε ένα φοβερό λογοτεχνικό τέλμα – δεν ήθελα να διαβάσω τίποτα από ό,τι είχα – και ποιος με έσωσε? Ο Ζάουμε Καμπρέ! Με το που το ξανά έπιασα στα χέρια μου το διάβασα μονορούφι.

Είχα πολύ καιρό να διαβάσω ένα βιβλίο που δεν ήθελα να τελειώσει και παρόλα αυτά περίμενα πώς και πώς να δω τι θα γίνει στο τέλος. Ο Καμπρέ κατάφερε να με παρασύρει μέσα σε μια ιστορία που το κέντημά της ξεπερνάει ό,τι έχω διαβάσει μέχρι τώρα. Σαν πραγματικά ταλαντούχος συγγραφέας με έναν από τους πιο ιδιαίτερους τρόπους γραφής (αλλαγή προσώπου μέσα στην ίδια πρόταση, αλλαγή σκηνικού/χρόνου/τόπου μέσα στην ίδια πρόταση ή παράγραφο) κατάφερε να εξιστορήσει ένα σωρό γεγονότα φαινομενικά άσχετα μεταξύ τους και να τα ενώσει πάνω από το ξύλινο σώμα ενός βιολιού. Υπήρξαν σκηνές στο βιβλίο που ήταν τόσο έντονες που γέμιζα με συναίσθημα και ήθελα να φωνάξω δυνατά πως ναι, αυτή είναι λογοτεχνία! Κάτι τέτοια βιβλία ξεχωρίζουν από την μάζα, και θέτουν τα όρια.

Το Confiteor είναι ένα βιβλίο που εκπλήσσει τον αναγνώστη. Σε πηγαίνει από το ένα μέρος στο άλλο, από μια συζήτηση σε τραβάει από τα μαλλιά και σε πετάει μέσα σε μια άλλη και εσύ τρέχεις να προλάβεις να καταλάβεις τι παίζει. Κυριολεκτικά μένεις με το στόμα ανοιχτό μπροστά στην ιδιοφυία του συγγραφέα.

Δεν θα σας κρύψω ότι με κούρασε σε πολλά σημεία. Είμαι ένας άνθρωπος που δεν έχω πολύ υπομονή και η συγκέντρωση μου χάνεται εύκολα αλλά η αγάπη μου προς το βιβλίο με κράτησε εκεί να το παλέψω μέχρι το τέλος. Η πραγματική φοβία δέσμευσης που έχω με τα μεγάλα βιβλία (σε αριθμό σελίδων) παραλίγο να μου στερήσει αυτό το βιβλίο, δεν θα μου το είχα συγχωρήσει ποτέ!

Ο Αντριά μας χαρίσε μια ομολογία, δηλαδή όχι σε εμάς αλλά στην αγαπημένη του Σάρα, την ιστορία της ζωής του αλλά και άλλων ζωών λίγο πριν του σβήσει την μνήμη το Αλτσχάιμερ. Και θέλω να τον ευχαριστήσω για αυτό.

Γεωργία Ζαρκαδάκη

Ο Χουάν και οι πεταλούδες

Posted: Ιουνίου 19, 2017 by ovithanos in Μυθιστόρημα

Ο Χουάν ζει σε ένα μικρό χωριουδάκι στο Μεξικό με την γιαγιά του η οποία είναι και λίγο «γιατρός», από αυτούς με τα βότανα και τις ευχές σε θεούς/αγγέλους που ζουν κάπου ψηλά. Γείτονας του Χουάν ο παιδικός του φίλος που επίσης ζει με την γιαγιά του. Γενικά μια ζωή ήσυχη ανάμεσα στο σχολείο και την καθημερινότητα όταν ξαφνικά όλα αλλάζουν. Το τοπικό καρτέλ ναρκωτικών επιτίθεται στο χωριό δολοφονώντας και τις δυο γιαγιάδες και αλλάζοντας ριζικά τις ζωές του Χουάν και του φίλου του.

Ο Χουάν και ο φίλος του ο Ρότσιο, για να ξεφύγουν από τη σφαγή έχουν κρυφτεί έξω από το χωριό αλλά από εκείνη τη στιγμή μπαίνουν σε ένα συνεχές κυνηγητό με τη συμμορία που δεν θέλει να αφήσει ζωντανούς μάρτυρες πίσω της. Αρχηγός της συμμορίας, οι πεταλούδες.

biblio_17_0031.gifΎστερα μπαίνουμε στον περίεργο κόσμο των Χουάν και Ρότσιο που δεν καταλαβαίνεις τις ηλικίες τους, θα μπορούσαν να είναι δέκα αλλά θα μπορούσαν να είναι και δεκαπέντε ή δεκαοκτώ, και τη μεγάλη πνευματική τους διαφορά. Ενώ ο Χουάν είναι δημιουργικός, ξύπνιος και με φαντασία, ο Ρότσιο είναι το απόλυτο κενό, επιφανειακός και πολλές φορές ανόητος. Παρόλα αυτά με τα προτερήματά τους και τα μειονεκτήματά τους και οι δυο χαρακτήρες είναι πολύ δυνατοί και με περίεργο τρόπο ταιριάζουν και συμπληρώνουν ο ένας τον άλλο.

Η ιστορία -αν δεν ξέρεις τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στο Μεξικό, μπορεί να ακούγεται και μη ρεαλιστική ειδικά όταν η συγγραφέας συχνά σου υπενθυμίζει ότι τα πάντα συμβαίνουν στις μέρες μας. Μάλιστα εγώ τουλάχιστον φαντάζομαι ότι γι’ αυτό ακριβώς το λόγο στο υπενθυμίζει, γιατί όλα είναι τόσο τρελά για τον 21ο αιώνα.

Η συνέχεια είναι ακόμα πιο δραματική γιατί οι δυο ήρωες της ιστορίας στην προσπάθειά τους να βρουν καταφύγιο περνάνε παράνομα στις ΗΠΑ όπου και ζουν μια νέα πραγματικότητα και βυθίζονται στην παρανομία τους και το κυνηγητό.

Προσοχή, αυτό δεν είναι θρίλερ η αστυνομικό μυθιστόρημα, είναι περισσότερο το ψυχογράφημα δυο νέων ανθρώπων που ζουν τον σουρεαλισμό του συγχρόνου Μεξικό και παράλληλα την ζωή του παράνομου μετανάστη στις ΗΠΑ. και επισης σημαντικο, απευθύνεται σε εφηβους.

Η δε συγγραφέας, JJ Flowers, επικεντρώνεται περισσότερο στις σκέψεις των δυο τους παρά σε αυτές καθ’ αυτές τις περιπέτειες τους που μάλιστα σε κάποια σημεία τις προσπερνάει σαν κάτι μέσα στην καθημερινότητα στο Μεξικό, ένα στοιχείο που κάνει το βιβλίο ακόμα πιο μη ρεαλιστικό.

Με την παρουσία του Τραμπ στον Λευκό Οίκο και τις υποσχέσεις του περί τείχους με το Μεξικό, το μυθιστόρημα της JJ Flowers αποκτάει ένα περίεργο επίκαιρο στοιχείο που ίσως να το κάνει περισσότερο ενδιαφέρον από ότι κάθε άλλη χρονική περίοδο. Ένα ήρεμο μυθιστόρημα ειδικά για όσους ενδιαφέρονται για μυθιστορήματα που αναλύουν χαρακτήρες και τις αντιδράσεις μπροστά σε περίεργες καταστάσεις σε γραφή πολύ στρωτή, χωρίς εξάρσεις, παρόλη την κατά περιόδους ένταση των όσων ζουν οι ήρωες.

Το βιβλίο έχει το χαρακτηρισμό: για νέους αναγνώστες και νομίζω ότι είναι από τα βιβλία που θα δώσω στην κόρη μου να διαβάσει για να δει την άλλη πλευρά πέρα από το προστατευμένο σκανδιναβικό περιβάλλον αν και δεν είμαι σίγουρος ότι θα το καταλάβει και δεν θα το αντιμετωπίσει σαν …κόμικς με τις αντιθέσεις των δυο χαρακτήρων.

Το βιβλίο κυκλοφόρησε στις 9 Μαΐου από τον εκδοτικό Simon Pulse και από ότι ξέρω κυκλοφορεί σε όλες τις μορφές έκδοσης.

Ο Andrew Pyper κατάγεται από μια παραδοσιακή βορειοϊρλανδέζικη οικογένεια που μετανάστευσε στον Καναδά κουβαλώντας μαζί της όλες τις παραδόσεις και τους μύθους της κέλτικης Ιρλανδίας μαζί με μια πολύ ισχυρή δόση γοτθικού πεσιμισμού και μυστηρίου. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα ο νεότερος γιος της οικογένειας, γεννημένος στο Οντάριο του Καναδά, να κάνει σκοπό της ζωής του τη συγγραφή αυτών των μύθων και του γοτθικού περιβάλλοντος που τους περικλείει. Τώρα σε όλα αυτά προσθέστε αγωνία και μυστήριο και έχετε το The Only Child, (το μόνο παιδί) το τελευταίο του βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε.

biblio_17_0030.gifΤο The Only Child έχει όλα τα στοιχεία που συνθέτουν ένα καλό θρίλερ συν ότι σε κρατάει άγρυπνο ένα δυο βράδια αφού το διαβάσεις κοιτάζοντας σκιές και προσπαθώντας να ξεχωρίσεις θορύβους μέσα στο σπίτι.

Χωρίς να θέλω να μαρτυρήσω τι συμβαίνει μιας και σε ένα θρίλερ όλες οι λεπτομέρειες έχουν την σημασία τους, η ιστορία εξελίσσεται σε ένα ψυχιατρείο για σοβαρούς εγκληματίες, κεντρικό πρόσωπο και κυρίως αφηγητής είναι μια ψυχίατρος με πολύ ταραγμένη παιδική ηλικία και προβλήματα μνήμης από αυτή τηn περίοδο της ζωής της και βέβαια πολλά, πολύ ταραγμένα μυαλά και από τις δυο πλευρές των διαδρόμων. Με το δυο πλευρές εννοώ ασθενείς και εργαζομένους. Και φυσικά τον έναν, τον πολύ έναν ασθενή που ισχυρίζεται ότι είναι 200 χρονών και …. Αλλά μην σας πω τίποτα άλλο. Φτάνουν αυτά για να φανταστείτε τι σημαίνει θόρυβοι και σκιές στο σκοτάδι.

Θα σας εκπλήξω γιατί έχω δηλώσει πολλές φορές ότι δεν είμαι φαν του είδους, αλλά το συγκεκριμένο βιβλίο μου άρεσε. Και μου άρεσε όχι μόνο γιατί πραγματικά έχει στιγμές που η αδρεναλίνη σου σαν αναγνώστης χτυπάει ταβάνι, όχι μόνο για την απόλυτη αληθοφάνεια ακόμα και των πιο τραβηγμένων στοιχείων αλλά και γιατί μέσα σε όλα υπάρχει και μια έντονη διάθεση ειρωνείας. Προσέξτε δεν είπα χιούμορ. Ειρωνείας, ο συγγραφέας ειρωνεύεται από την σύγχρονη κοινωνία μέχρι την σύγχρονη ψυχιατρική και την εγκληματολογία και όλα αυτά ενώ βυθίζεται όλο και περισσότερο σε δυο πολύ μπερδεμένα μυαλά.

Ένα καλό βιβλίο για καλοκαιρινές διακοπές αν και πολύ φοβάμαι ότι αφού το διαβάσετε θα δυσκολευτείτε να εμπιστευτείτε καινούργιες γνωριμίες.

Το βιβλίο του Andrew Pyper «The Only Child» κυκλοφόρησε στις 23 Μαΐου από τον εκδοτικό Simon & Schuster και φαντάζομαι σε όλες τις δυνατές μορφές.

Τελικά όσο ειρωνικό σε κάθε αρνητική του διάσταση κι αν ακούγεται, χρειάστηκε ένας Ντόναλντ Τραμπ για να καταλάβουμε τι συνέβαινε στο παρελθόν. Ήταν σαν να είμασταν τυφλοί και ξαφνικά κάποιος να μας άνοιξε τα μάτια. Και όσον αφορά την δημοκρατία πραγματικά είμασταν τυφλοί.

Όταν εκλέχτηκε ο Μπους, πραγματικά όλοι νιώσαμε ότι το τέλος πλησιάζει και όπου να ‘ναι ένας ανίκανος θεωρητικά πρόεδρος θα πάταγε το κουμπί που θα έφερνε το τέλος. Τελικά δεν είχαμε καταλάβει τίποτα μέχρι που ένας πραγματικά ανίκανος και στην ουσία επικίνδυνα ηλίθιος τύπος έγινε πρόεδρος της Αμερικής. Ίσως η μεγαλύτερη ιστορική ειρωνεία να είναι ότι συνειδητά ο Τζωρτζ Μπους άνοιξε τον δρόμο για τον πρώτο μαύρο Αμερικανό πρόεδρο. Και αυτό το έκανε από την αρχή της προεδρίας του ορίζοντας σαν υπουργό εξωτερικών των ΗΠΑ τον πρώτο μαύρο που υπουργοποιήθηκε στην ιστορία της χώρας, και σύμβουλό του σε θέματα άμυνας επίσης μια γυναίκα και μάλιστα μαύρη, η οποία και στη συνέχεια αντικατέστησε στο υπουργείο εξωτερικών τον Κόλιν Πάουελ.

biblio_17_0029.gifΌπως είναι φυσικό, για να φτάσει εκεί που έφτασε, στις εποχές που το κατάφερε, η Κοντολίζα Ράις, ούτε το συνηθισμένο κορίτσι μαύρης οικογένειας ήταν, ούτε η ίδια ακολούθησε την συνηθισμένη πορεία που ακολουθούν τα μαύρα κορίτσια στην υποβαθμισμένη θέση που έχουν στην αμερικανική κοινωνία. Απεναντίας επρόκειτο για το κορίτσι με τα γαλλικά του και το πιάνο του, χωρίς όμως – και αυτό προσέξτε το – να απομονωθεί από τον εξωτερικό κόσμο και να μην πάρει κι εκείνη μια γεύση από τον σύγχρονο αμερικανικό ρατσισμό, τις διακρίσεις και τις ανισότητες. Και παρόλο ότι μεγάλωσε σε ένα ρεπουμπλικανικό και αυστηρά χριστιανικό περιβάλλον που στην ουσία δημιούργησε μια «σιδηρά κυρία» ποτέ δεν ξέχασε και όταν πια βρέθηκε σε θέση εξουσίας παρ’όλη την συχνά πολιτικά ορθή στάση της έδωσε τις μάχες της για την ισότητα και το τέλος των διακρίσεων.

Πολύ πιο σοβαρό όμως είναι να σημειωθεί ότι όλα αυτά δεν τα είδε μεμονωμένα αλλά σαν ένα όλο που χαρακτηρίζει μια δημοκρατική κοινωνία. Δεν μπορείς να αποκαλείς μια χώρα δημοκρατική αν η κοινωνία της δεν είναι δημοκρατική κι αν υπάρχουν διακρίσεις ακόμα και σε ασήμαντα γεγονότα και θέματα. Αυτό ακριβώς ήταν όρος ζωής για την Κοντολίζα Ράις και αυτό ακριβώς είναι και το βασικό θέμα του βιβλίου της «Democracy: Stories from the Long Road to Freedom» (Δημοκρατία: ιστορίες από τον δύσκολο δρόμο προς την ελευθέρια) που μόλις κυκλοφόρησε.

Στο βιβλίο της η Ράις μιλάει σε πρώτο πρόσωπο όλα όσα έζησε στη πορεία της προς το υπουργείο εξωτερικών των ΗΠΑ, με ιδιαίτερη έμφαση στα όσα έζησε και είδε κατά την τελευταία περίοδο που ήταν υπουργός. Μέσα σε συχνές αναφορές σε ιστορικές προσωπικότητες, η Ράις αναφέρεται στη γνωριμία με Σεΐχηδες και βασιλιάδες αλλά και δικτάτορες και εγκληματίες που είχαν την περίοδο που ήταν υπουργός θέση εξουσίας. Το σημαντικό είναι ότι το σύγχρονο των εμπειριών της επιτρέπει στον αναγνώστη να αναγνωρίσει πολλές από αυτές τις προσωπικότητες με μερικές μάλιστα να συνεχίζουν να κυριαρχούν στις χώρες τους.

Η Ράις στο βιβλίο της δεν αποποιείται ουτε τις κοινωνικές της ρίζες αλλά ουτε και τις πραγματικές, συχνά ισορροπώντας ανάμεσά τους και βέβαια το βιβλίο είναι σαν χαστούκι στον σύγχρονο Καλιγούλα και στην ρατσιστική του αυλή που αυτή τη στιγμή εξουσιάζουν τις ΗΠΑ.

Το βιβλίο, για όσους τουλάχιστον ασχολούνται με την σύγχρονη πολιτική και τις εξελίξεις είναι πολύ ενδιαφέρον ακόμα κι αν διαφωνείς ιδεολογικά με την Ράις. Είναι μια υπενθύμιση ότι τελικά υπάρχουν και χειρότερα.

Το βιβλίο της Κοντολίζα Ράις Democracy: Stories from the Long Road to Freedom κυκλοφόρησε στις 9 Μάιου και είναι εκδόσεις Tele. Προς το παρόν κυκλοφορεί μόνο στην έντυπη έκδοση και με σκληρό εξώφυλλο. Δεν είμαι σίγουρος αν θα μεταφραστεί στα ελληνικά και το θεωρώ απώλεια γι’ αυτό, αλλά για όσους ενδιαφέρονται από ότι με πληροφόρησε ο εκδοτικός σύντομα θα βγει και σε ψηφιακή μορφή για να το κατεβάσετε έστω στα αγγλικά.

Πρόσφατα για το τελευταίο τεύχος του ArsOvi, χρειάστηκε να μεταφράσω μια American Masters - Alice Walker: Beauty in Truthσυνέντευξη της Άλις Γουόκερ (Alice Walker) της γυναίκας που έγραψε «Το Πορφυρό Χρώμα» (The Color Purple) το 1982, ένα βιβλίο που πολεμήθηκε σφόδρα από τους λογοκριτές στις ΗΠΑ και αποσύρθηκε από σχολεία, βιβλιοθήκες και μαγαζιά. Ομολογώ πως δεν γνώριζα ούτε το όνομά της, ούτε το βιβλίο της, ούτε καν την ταινία που γυρίστηκε 1985, σε σκηνοθεσία του Στίβεν Σπίλμπεργκ και με πρωταγωνίστρια – μεταξύ άλλων πολύ καλών ηθοποιών, την αγαπημένη μου Γούπι Γκόλντμπεργκ.

Διαβάζοντας τη συνέντευξη και παράλληλα ψάχνοντας για πληροφορίες στο διαδίκτυο γιατί βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα και τη συνέντευξη αλλά και τις απόψεις της συγγραφέως και ήθελα οπωσδήποτε να βρω το βιβλίο να το διαβάσω, είχα την εντύπωση ότι ο λόγος που έγινε τόσος ντόρος γύρω από το Πορφυρό Χρώμα, ήταν οι ομοφυλοφιλικές αναφορές (ελάχιστες όπως διαπίστωσα αργότερα διαβάζοντάς το) και οι αντιδράσεις κυρίως γονέων οι οποίοι ζητούσαν το βιβλίο να απομακρυνθεί από τις σχολικές βιβλιοθήκες επειδή – σύμφωνα με τη συγγραφέα – κατά πάσα πιθανότητα επρόκειτο για ανθρώπους που είχαν κακοποιηθεί ή κακοποιήσει τα παιδιά τους. Παρένθεση εδώ: Σκεφτείτε ότι το βιβλίο αντιμετώπισε τη λογοκρισία ακόμα και το 2008 στη Νότια Καρολίνα, όπου και απομακρύνθηκε από τα ράφια των σχολικών βιβλιοθηκών.

1100590

Η υπόθεση κατά τις διάφορες περιγραφές αφορά τη «Σέλι, μια Αφροαμερικανίδα που ζει στον Αμερικανικό νότο, παντρεμένη με τον Άλμπερτ, έναν αδικαιολόγητα βίαιο άνδρα. Μόνη της διέξοδος, τα γράμματα που στέλνει στην αδερφή της Νέτι, στην οποία εξομολογείται τον πόνο της και τα παράπονά της. Ο Άλμπερτ όμως γνωρίζει για αυτή τη συνήθεια της Σέλι που την κρατάει κρυφή, και φροντίζει να παίρνει αυτός τα γράμματα που στέλνει η Νέτι, αφήνοντας τη Σέλι να πιστεύει ότι η αδερφή της έχει πεθάνει. Παράλληλα με την ιστορία της Σέλι, παρακολουθούμε και τις ιστορίες άλλων γυναικών που έχουν βιώσει την κακοποίηση κατά τη διάρκεια της ζωής τους.»

Θα πω ότι η περιγραφή αυτή είναι παραπλανητική κατά κάποιον τρόπο, ή πολύ λίγη. Και επίσης θα πω και με σιγουριά, ότι τελικά μάλλον ο λόγος που το βιβλίο αυτό κυνηγήθηκε τόσο, ήταν (και είναι, αφού μιλάμε και για το 2008!) τα πολύ δυνατά του μηνύματα ενάντια στην καταπίεση και κακοποίηση των γυναικών, τα μηνύματα αγάπης για το θεό που δεν είναι «ο» θεός αλλά ούτε και «η», όμως είναι «το» γιατί είναι τα πάντα και είναι παντού, τα μηνύματα αγάπης προς τους ανθρώπους, τη μόρφωση, τα βροντερά και κατηγορηματικά του ΟΧΙ σε κάθε μορφής βία.

Alice-White-Turban

Η ιστορία της Σέλι, μάλλον η ίδια η Σέλι, είναι ο πυρήνας γύρω από την οποία περιστρέφονται χιλιάδες άλλες ιστορίες, χιλιάδων ανθρώπων και ετών. Η ήσυχη και καλόβολη και υπάκουη Σέλι, μητέρα δυο παιδιών που απέκτησε από τους βιασμούς του πατέρα της και που της τα πήραν αμέσως, η γλυκιά και αμόρφωτη Σέλι που προσπαθεί στωικά να ζήσει τη ζωή που της έτυχε, προσπαθώντας να βάλει τις σκέψεις της σε μια τάξη, ρωτώντας για τα πάντα και γράφοντας γράμματα στο Θεό.

Η αδερφή της Νέτι, που την πήραν από το σπίτι της και βρέθηκε Ιεραπόστολος στην Αφρική, να χτίζει σχολεία και να προσπαθεί να μορφώσει κυρίως τα κορίτσια, ενάντια στις παραδόσεις που θέλουν τις γυναίκες να απαγορεύεται να γνωρίζουν όσα γνωρίζουν οι άντρες, ενάντια στους άντρες που λατρεύονται ως θεοί κι όμως, δεν είναι ικανοί ούτε τη γη τους να φροντίσουν, ούτε τροφή να φέρουν στο σπίτι, και ζουν παρασιτικά εις βάρος όλων των γυναικών που τους υπηρετούν. Ενάντια στον πολιτισμό, παρακολουθώντας έναν πόλεμο που δεν έχει αρχίσει ακόμα αλλά είναι αδύνατον να μην προβλέψεις πως θα γίνει, όταν ξαφνικά ένας δρόμος ανοίγεται προς το σπίτι σου, εκεί που φυλάς κάθε τι σημαντικό για την επιβίωσή σου: Νερό και γη.

Ενάντια στις εταιρείες που διώχνουν τους ανθρώπους από τη γη τους και γκρεμίζουν τα σπίτια τους, χτίζοντάς τους καλύβες με τσίγκινες στέγες σε μέρη που δεν έχουν ούτε γόνιμο έδαφος, ούτε νερό, και τους αναγκάζουν να δουλέψουν γι αυτούς, για να έχουν όλα αυτά που είχαν από πάντα δικά τους: Νερό, τροφή.

Ενάντια στις προκαταλήψεις, που αφήνουν παιδιά να πεθαίνουν από αρρώστιες τις οποίες μπορούν να θεραπεύσουν με εμβολιασμούς και φάρμακα.

Ενάντια σε απαραχαιωμένες παραδόσεις όπως το χαράκωμα του προσώπου και η κλειτοριδεκτομή, υποχρεωτικές και βασανιστικές κι επικίνδυνες διαδικασίες που κάνουν τα παιδιά και τα κορίτσια να υποφέρουν, να μολύνονται, να πεθαίνουν, αρνούμενοι βοήθεια.

Η Σοφία, μια γυναίκα μεγάλη και δυνατή σα βουνό, που έμαθε να δέρνει σαν άντρας όταν μεγάλωσε ανάμεσα σε άντρες, αδέρφια αρσενικά και θείους, προσπαθώντας να προστατευτεί από αυτούς. Που ο άντρας της τη χτυπούσε χωρίς ούτε εκείνος να ξέρει το λόγο και χωρίς να το θέλει, αλλά το έκανε γιατί έτσι κάνουν οι άντρες και έτσι πρέπει να κάνουν στις γυναίκες. Μα η Σοφία είναι τόσο γερή που μπορεί αν θέλει να τον σκοτώσει. Περήφανη γυναίκα που αρνείται να γίνει υπηρέτρια της συζύγου του δημάρχου και την κλείνουν φυλακή και πεθαίνει χίλιες φορές κάθε μέρα.

Η Σούγκαρ, ερωτική και λάγνα, γυναίκα που αγαπά τους άντρες και υμνεί τον έρωτα με τα τραγούδια της, που αγαπά το θεό γιατί τον βρίσκει παντού, στη γη, στον αέρα, στα δέντρα, μέσα της. Που δεν ανέχεται την τυραννία και δε σκύβει το κεφάλι μπροστά στο σατραπισμό των αντρών που «έτσι έχουν μάθει».

Και άλλες.

Γυναίκες και γυναίκες και γυναίκες, χιλιάδες γυναίκες που πέρασαν από τον κόσμο και υπέφεραν εξαιτίας όχι των αντρών per se αλλά επειδή …έτσι είναι.

Δεν έχω διαβάσει πιο όμορφο βιβλίο και πιο αισιόδοξο μέσα στην όλη δυστυχία που περιγράφει, και με εξέπληξε αφάνταστα ο τρόπος της Άλις Γούοκερ να μιλάει για όλα αυτά, χωρίς ίχνος μίσους και κακίας, με τόση αγάπη για τις γυναίκες αλλά και τους άντρες του λαού της, για την Αφρική, για τους προγόνους της, για την ομορφιά της ζωής και το θεό που δεν είναι «ο», ούτε «η», αλλά είναι «το» γιατί είναι παντού και στα πάντα.

Πόσο όμορφο βιβλίο, πόσο όμορφος άνθρωπος. Ό,τι και να έχει γράψει δεν μπορεί παρά είναι υπέροχο.

Από όσο ξέρω στα ελληνικά δεν κυκλοφορεί πια και δεν έχω ιδέα το πώς έχει μεταφραστεί. Το διάβασα στα αγγλικά και δυσκολεύτηκα λιγάκι γιατί όπως γράφει η συγγραφέας, μιλάει με τη γλώσσα των τότε μαύρων με το φτωχό λεξιλόγιο που ανέπτυξαν ακούγοντας μόνο τη γλώσσα. Προτείνω να έχετε τα μάτια σας ανοιχτά κι αν, οπουδήποτε τύχει και το δείτε, αγοράστε το χωρίς δεύτερη σκέψη. Και δείτε και την ταινία.

Κατερίνα Χαρίση

Η αγάπη μου για τα διηγήματα ή όπως λένε οι αγγλόφωνοι για τις short stories είναι γνωστή και όταν η Καναδή Alice Munro βραβεύτηκε με το Νόμπελ λογοτεχνίας το 2013 για μένα ήταν στιγμή δικαίωσης. Έτσι όταν πριν από μερικές μέρες πήρα το τελευταίο βιβλίο του Joshua Ferris με τον τίτλο The Dinner Party and Other Stories παράτησα ό,τι άλλο διάβαζα και ξεκίνησα αυτό.

Τον Ferris τον ήξερα ήδη από την νουβέλα του «To Rise Again at a Decent Hour» αλλά κυρίως από τα διηγήματά του που είχαν κυκλοφορήσει στο New Yorker και μου άρεσε πολύ. Οι ιστορίες του πάντα είχαν στο κέντρο τους τον άνθρωπο, τις ανθρώπινες σχέσεις και πόσο παράξενες μπορούν να γίνουν σε μια πολύ απλή καθημερινότητα. Ακόμα και με μια πρόσκληση σε δείπνο.

biblio_17_0028.gifΣτο «The Dinner Party and Other Stories» οι μισές σχεδόν από τις έντεκα ιστορίες είναι από αυτές που έχουν δημοσιευθεί στο New Yorker, οι υπόλοιπες είναι καινούργιες. Δυο από αυτές τις είχα ήδη διαβάσει στο περιοδικό. Ούτε που το κατάλαβα. Στην αρχή ένιωσα ότι κάτι μου θυμίζουν αλλά σύντομα με παρέσυραν τα βιώματα των χαρακτήρων του και οι δρόμοι της Νέας Υόρκης που τόσο ζωντανά περιγραφεί ο Ferris, άλλοτε πολύ συγκεκριμένα δίνοντας ακόμα και κατευθύνσεις μέσα στην Αμερικανική μεγαλούπολη κι άλλοτε αόριστα αφήνοντας τον αναγνώστη να αναγνωρίσει την Νέα Υόρκη.

Οι ιστορίες του μιλάνε για χωρισμό και για την ανάγκη ή καλυτέρα την έλλειψη επικοινωνίας σε μια κοινωνία που τρέχει χωρίς να ξέρει το γιατί και για πού. Οι ήρωές του σε όλες τις ιστορίες είναι σχεδόν μικροαστοί, που απολαμβάνουν όλες τις υλικές πολυτέλειες που μπορεί να έχει κάποιος με καλή δουλειά και καλό σπίτι στην Νέα Υόρκη. Αλλά μέχρι εκεί. Ο πόνος είναι ο ίδιος έχεις δεν έχεις λεφτά και εξωτερικεύεται με τον ίδιο τρόπο. Στο διήγημα «Fragments» ο ανώνυμος πρωταγωνιστής ακούει από κάποιο λάθος σύνδεσης την τηλεφωνική συνομιλία της γυναίκας του με τον εραστή της και ξεκινάει από την δουλειά του να πάει σπίτι του για να αντιμετωπίσει την καινούργια γι’ αυτόν κατάσταση. Στη διαδρομή και σε ένα μονόλογο με όσα συμβαίνουν γύρω του ο πρωταγωνιστής περνάει από την άρνηση στον θυμό και στο τέλος την απόγνωση και την μελαγχολία με τον αναγνώστη να βιώνει μαζί του όλα αυτά τα συναισθήματα.

Στην ιστορία «The Valetudinarian» (ο υποχόνδριος) ένας άντρας χήρος από χρόνια συναντάει μια πόρνη, δώρο γενέθλιων από τον κολλητό του και μέσα από αυτή την παράξενη συνεύρεση ο άντρας προσπαθεί να ξαναθυμηθεί πώς είναι να βρίσκεσαι με γυναίκα, όχι απλά σεξουαλικά αλλά και ψυχικά. Στην ομότιτλη ιστορία, «The Dinner Party» ένα ζευγάρι μπερδεύει την ώρα που θα συναντηθούν για να πάνε σε ένα δείπνο και όταν πια συναντιούνται μέσα από την αντιπαράθεση για το λάθος ραντεβού βγαίνουν όλα τους τα προβλήματα και κυρίως το θέμα ότι δεν έχουν παιδιά.

Γενικά όλες οι ιστορίες του βιβλίου ασχολούνται με τα προβλήματα επικοινωνίας που έχουν οι σημερινοί κάτοικοι των μεγαλουπόλεων και ειδικά τα ζευγάρια.

Το βιβλίο του Joshua Ferris είναι πολύ καλογραμμένο σε πολύ όμορφα αγγλικά με συχνές χρήσεις νεοϋορκέζικων ιδιωματισμών που εμένα προσωπικά μου άρεσαν γιατί δίνουν χρώμα και προσδιορίζουν τον τόπο. Προσωπικά το θεωρώ το καλύτερο βιβλίο που έχω διαβάσει για το 2017 μέχρι τώρα και ειλικρινά ελπίζω να μεταφραστεί στα ελληνικά.

Το «The Dinner Party and Other Stories» κυκλοφόρησε επίσημα στις 2 Μαΐου του 2017 από τις εκδόσεις Little, Brown and Company και προς το παρόν υπάρχει μόνο στην έντυπη μορφή του.

Μετά από μια δεκαετία ο πολυτάλαντος Peter Blauner, συγγραφέας αστυνομικών θρίλερ, επανεμφανίστηκε με το βιβλίο Proving Ground, αλλά …αλλά πριν κοιτάξουμε το βιβλίο ας ρίξουμε μια ματιά στον ίδιο τον Blauner. Ο Blauner έχει ιστορία στο αστυνομικό θρίλερ και ήταν το βιβλίο του The Last Good Day που τον έβαλε σε όλους τους καταλόγους των μπέστ-σέλερ. Ήταν το The Last Good Day  πριν από έντεκα ακριβώς χρόνια, και μετά, μετά τίποτα, που με τον καιρό γι’ αυτούς που δεν γνώριζαν άρχισε να δημιουργεί ερωτηματικά και σκέψεις.

Η αλήθεια είναι ότι ο Peter Blauner δε σταμάτησε να γράφει ούτε μια μέρα, απλά από το χαρτί πέρασε στην μικρή οθόνη μιας και γι’ αυτά τα δέκα χρόνια ήταν από τους βασικούς συγγραφείς των πολύ γνωστών τηλεοπτικών σειρών: Law & Order: SVU και Blue Bloods, που από ότι ξέρω συνεχίζουν να γυρίζονται και να προβάλλονται. Μάλιστα γι’ αυτούς που το ξέρουν είναι άξιο απορίας που βρήκε το χρόνο να γράψει και ένα βιβλίο.

biblio_17_0027.gifΦίλος των αστυνομικών σειρών στη μικρή οθόνη παραδέχομαι ότι το Law & Order: SVU είναι από τις καλύτερες που έχω δει. Όχι μόνο είναι καλογραμμένη, καλογυρισμένη με πολύ καλές ηθοποιίες αλλά είναι και αληθοφανής. Παρακολουθείς κάποιες άλλες – μεταξύ τους κάποιες με τεράστια ανταπόκριση στο κοινό – και αναρωτιέσαι γιατί υπάρχει ακόμα Νέα Υόρκη, θα έπρεπε οι μισοί να είναι δολοφονημένοι και άλλοι μισοί ψυχασθενείς δολοφόνοι. Παράλληλα και παρ’ όλο που βρίσκεται στην 19η συνεχή χρόνια της η σειρά – αριθμός ρεκόρ – έχει καταφέρει να μην πέσει στις λακκούβες που πέφτουν σειρές με ζωή πέντε με επτά χρόνια, δεν έχει επεισόδια ..που κάτι θυμίζουν, υποθέσεις που είσαι σίγουρος ότι έχεις ξαναδεί στην ίδια ακριβώς σειρά. Το κάθε επεισόδιο είναι μοναδικό, συν ένα ακόμα μεγάλο συν, όλα τα εγκλήματα δεν γίνονται από ψυχοπαθείς δολοφόνους και δεν είναι υποχρεωτικά όλα δολοφονίες.

Σε όλα αυτά από ότι φαντάζομαι καταλαβαίνετε, σημαντικό ρόλο παίζει ο συγγραφέας, ο σεναριογράφος της σειράς. Ο Peter Blauner. Και ήταν σημαντικό να τα αναφέρω εδώ γιατί τουλάχιστον σε εμένα που έχω διαβάσει προηγούμενες δουλειές του, φαίνεται πόσο η συγγραφή σεναρίων λειτούργησε και σαν σχολείο για τον συγγραφέα.

Η Νέα Υόρκη και δυο τελείως αντίθετοι χαρακτήρες, είναι στο κέντρο του βιβλίου. Αλλά μια Νέα Υόρκη αληθοφανής κι όχι υποχρεωτικά σκοτεινή με έναν δολοφόνο σε κάθε γωνιά. Ο Nathaniel “Natty Dread” Dresden είναι ο ένας χαρακτήρας. Πολύπλοκος σε μόνιμη ισορροπία μεταξύ παρανομίας, τρέλας και κανονικότητας και από την άλλη ο ντετέκτιβ Lourdes “LRo” Robles, η απόλυτη παρακμή του Νεοϋορκέζου μπάτσου που κουβαλάει τα δικά του οικογενειακά και κοινωνικά δράματα. Ανάμεσά τους ο πατέρας του Natty, γνωστός μεγαλοδικηγόρος με πελατολόγιο όλα τα καθάρματα της Νέας Υόρκης, που δολοφονείται.

Η συνέχεια επι του …χαρτιού.

Το βιβλίο έχει ταχύτητες επεισοδίου του Law & Order: SVU, υπάρχουν κάποιες στιγμές που ο συγγραφέας εμβαθύνει στην ψυχοσύνθεση των πρωταγωνιστών του, υπάρχουν άλλες σε απόλυτη ισορροπία, που έχουν από κυνηγητά με αυτοκίνητα μέχρι στενά, σκοτεινά στενάκια. Ένα καλό βιβλίο θρίλερ με πολλές απρόβλεπτες εξελίξεις, από αυτές που αρέσουν στο είδος όπου τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται και ο Peter Blauner είναι …ο Peter Blauner. Τεχνίτης στις λέξεις και στους διαλόγους.

Άλλο ένα βιβλίο για τη λίστα των βιβλίων που θα κάνανε καλή παρέα στην παραλία.

Το Proving Ground του Peter Blauner είναι εκδόσεις Minotaur Books, κυκλοφόρησε στις 2 Μαΐου 2017 και πρέπει να κυκλοφορεί ήδη σε ψηφιακή μορφή.