Κριτική. Αυτή η δύσκολη λέξη.

Posted: Ιανουαρίου 17, 2017 by ovithanos in Περιοδικό
Ετικέτες: , , , , , ,

ovi_greece_0117_019aΗ χειρομορφή για τη λέξη κριτική στη νοηματική γλώσσα απεικονίζει τον δείκτη παρατεταμένο να σχίζει τον αέρα τρεις φορές. Είναι μια κίνηση δασκαλίστικη, σαν κάποιος να σου υποδεικνύει αυτά που πρέπει να κάνεις. Η λέξη κριτική στην νεοελληνική γλώσσα δεν είναι τυχαίο που σήμερα μοιάζει να έχει το ίδιο ακριβώς νόημα. Υπάρχουν πολλές λέξεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να περιγράψουν αυτό που πρέπει να είναι μια κριτική. Μια προσωπική άποψη, μια εμπεριστατωμένη θεώρηση, σκέψεις και παρατηρήσεις πάνω στο τάδε έργο. Άποψη σύμφωνα με το εξαιρετικά δημοφιλές ρητό έχουν όλοι σήμερα, και αν παρατηρήσετε η εμπεριστατωμένη θεώρηση είναι μια φράση εξαιρετικά πομπώδης που δηλώνει ότι ο κριτής πήρε πολύ σοβαρά το έργο του. Όμως οι σκέψεις και οι παρατηρήσεις είναι σχεδόν πάντα ευπρόσδεκτες. Κάποιος διάβασε το έργο σου και σκέφτηκε και παρατήρησε και σε τιμά ιδιαίτερα που μπήκε σ’ αυτή τη διαδικασία, έστω κι αν απογοητεύτηκε από εσένα. Οι σκέψεις του και οι παρατηρήσεις του ίσως σε βοηθήσουν να γίνεις καλύτερος την επόμενη φορά.

Οι κριτικές, όπως πιθανόν να έχετε παρατηρήσει, χωρίζονται σε καλές ή κακές, καλοπροαίρετες ή κακοπροαίρετες, αυστηρές ή όχι και τόσο αυστηρές. Γενικά δίπλα από μία κριτική μπορούν να μπουν πολλά προσδιοριστικά επίθετα. Ωστόσο κανένα δεν μπορεί να ανακουφίσει την αγωνία του κρινόμενου. Αν νομίζετε πως μια κακή κριτική είναι πρόβλημα γιατί μπορεί να κλονίσει την αυτοπεποίθηση κάποιου ίσως και να έχετε δίκιο αλλά μπορεί και να κάνετε λάθος. Για παράδειγμα εγώ. Για το πρώτο μου βιβλίο που εκδόθηκε, έλαβα από παντού εξαιρετικές κριτικές. Δεν υπήρξε ούτε μία αρνητική. Οπότε μου συνέβη το εξής. Δυσκολεύτηκα τρομερά να ξαναγράψω οτιδήποτε. Πάντοτε στο μυαλό μου συνέβαινε ένας συσχετισμός. Μια μοιραία σύγκριση. Κι αν αυτά που είχα τώρα να πω δεν ήταν τόσο σπουδαία ή αν δεν ήταν καλά ειπωμένα; Κι αν δεν είχα το ταλέντο που τόσο εξυμνήθηκε; Κι αν η επόμενη φορά ήταν μια σκέτη απογοήτευση; Κι αν; Κι αν;

Τόσα πολλά αν, τόσο μεγάλη αίσθηση ευθύνης να διατηρήσω τις αρχικές εντυπώσεις για το άτομο μου, που τελικά ξέχασα για ποιον λόγο έγραφα εξ αρχής. Εγώ έγραφα για να επικοινωνήσω. Κατέθετα τις λέξεις μου στο χαρτί όπως δεν μπορούσα να το κάνω κατα πρόσωπο. Δεν ξέρω αν θα μου περάσει ποτέ αυτός ο φόβος, πως αφού γράφω γι΄αυτό που είμαι δεν κρίνονται απλά οι λέξεις μου αλλά κρίνομαι εγώ η ίδια. Κρίνεται η Τατιάνα Κοτσώνη, η προσωπικότητα και τα συναισθήματα της. Πολλοί που γράφουν κριτικές, υπογραμμίζουν πως δεν κρίνουν τον συγγραφέα αλλά το έργο του. Ειλικρινά όμως δεν ξέρω σε ποιο βαθμό είναι δυνατόν να διαχωριστούν αυτά τα δύο. Μα θα μου πείτε επίσης, θα ήταν καλύτερα αν έγραφαν για το βιβλίο σου κακές κριτικές; Δεν ξέρω. Νομίζω πάντως πως αυτοί που κρίνονται αρνητικά τις περισσότερες φορές πεισμώνουν και προσπαθούν να γίνουν καλύτεροι. Γενικά δεν ξέρω αν τελικά είναι χρήσιμες ή όχι οι κριτικές.

Το μόνο για το οποίο είμαι σίγουρη είναι πως από την ώρα που αποφάσισες να εκτεθείς, οπωσδήποτε θα κριθείς. Οπότε παίρνεις βαθιά ανάσα και βουτάς στο νερό και κολυμπάς απέναντι στα κύματα, πότε μαζί με το ρεύμα πότε αντίθετα από αυτό.

Τατιάνα Κοτσώνη

*****************************************

Το κείμενο είναι απο το ψηφιακό περιοδικό ArsOvi,
στο πρώτο τεύχος του με αφιέρωμα στην Κριτική Βιβλίου
και μπορείτε να το βρείτε ΕΔΩ!

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s