Ο κύκλος και το 1984

Posted: Φεβρουαρίου 17, 2017 by SkiAMaXiA in Μυθιστόρημα
Ετικέτες: , ,

Ο «Κύκλος», είναι η μεγαλύτερη εταιρεία στον κόσμο. Έχει έδρα της την Καλιφόρνια και μετρά eggers_portraitπάνω από 10.000 υπαλλήλους. Αυτός ο κολοσσός έχει στολισμένα γραφεία με πανάκριβα γλυπτά, μέσα σε αίθουσες με ονόματα από διάφορες ιστορικές περιόδους. Τρία νεαρά μυαλά που παίζουν το μάρκετινγκ στα δάχτυλα είναι οι «Τρεις Σοφοί»: Οι δημιουργοί του Κύκλου. Συνενώνοντας τα προσωπικά στοιχεία, τους λογαριασμούς και τους κωδικούς των πελατών σε μία ταυτότητα, ο Κύκλος έφτιαξε για τον καθένα το «Αληθινό Εγώ» του, ελέγχοντας έτσι και την οικονομία αλλά και κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα. Χμμμ…. Κάτι μου θυμίζει, στο πιο μοντέρνο του. Ναι, σίγουρα ο Κύκλος θυμίζει το 1984. Υπάρχουν ομοιότητες, αλλά δεν τίθεται θέμα σύγκρισης.

Η πρωταγωνίστριά μας, είναι η αφελής 24χρονη Μέι, που με τη βοήθεια της φίλης της Άνι πιάνει δουλειά στον Κύκλο. Η Άνι ανήκει ήδη στην «Κλίκα των Σαράντα», στα σαράντα κορυφαία μυαλά της εταιρείας. Παρακολουθούμε λοιπόν την πορεία της Μέι μέσα στον κολοσσό: Από τη μία τη δική της δουλειά και απόδοση, από την άλλη το τι κάνει ο Κύκλος γι αυτή. Το περιβάλλον μοιάζει ουτοπικό (και τελικά έτσι μας παρουσιάζεται, το βιβλίο ειρωνικά δεν θέλει να είναι δυστοπία), έχουμε μια υπερσύγχρονη επιχείρηση που μάλλον είναι πολύ κοντά μας- κάτι σαν τη Google και όλα τα Social Media μαζί- που εξετάζει υποχρεωτικά κάθε δυο εβδομάδες τη Μέι και παρακολουθεί την υγεία της, με γυμναστήρια, πάρτι και διάφορες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις για την ψυχαγωγία της, έχουμε ένα τέλειο εργασιακό περιβάλλον, τόσο τέλειο, που κάθε τι έξω από τον Κύκλο μοιάζει (και είναι προφανώς) κακό, βαρετό, ανούσιο και καταδικασμένο να αποτύχει. Η Μέι θαμπώνεται από αυτή την ομορφιά. Και ποιος όχι;

«Κάθε συμβάν πρέπει να γνωστοποιείται», είναι το μότο του Κύκλου και τοποθετούνται κάμερες σε εξωτερικούς κι εσωτερικούς χώρους που μεταδίδουν ζωντανά τα πάντα. Όλοι, είτε εργαζόμενοι του Κύκλου είτε απλοί άνθρωποι οφείλουν (νομίζουν ότι πρέπει, αλλά στην πραγματικότητα το θέλουν) να συμβάλλουν σ’ αυτό το νέο πρότζεκτ. Μα δεν είναι παράξενο; Κανείς δεν τους υποχρεώνει. Με τη δική τους θέληση δένονται με τα δεσμά αυτά. Με τη δική τους θέληση γίνονται κοινωνικά αυτιστικοί.

Ο πρώην της Μέι την προειδοποιεί για την κατεύθυνση της εταιρείας και για τους πραγματικούς σκοπούς αυτής της ψηφιακής ουτοπίας. Στην ουσία αποτελεί την άλλη πλευρά, το προειδοποιητικό καμπανάκι της φαινομενικής τελειότητας, της καταναγκαστικής δημοκρατίας και των κατασκευασμένων, ακραίων κοινωνικών σχέσεων.

Η Μέι θα γνωρίσει έναν μυστηριώδη άντρα μέσα στον Κύκλο… Αλλά δεν πρόκειται να σας πω ούτε λέξη παραπάνω.

Ο συγγραφέας μέσω του αποστασιοποιημένου αφηγητή και με τον κολοσσό που λέγεται Κύκλος, σατιρίζει κατά κάποιον τρόπο το εικονικό σύμπαν στο οποίο ολοένα και βυθιζόμαστε (με τη θέλησή μας πάντα) ενώ ουσιαστικά ζούμε μια εποχή κατάθλιψης κι απομόνωσης, όπου οι ηλεκτρονικοί μας διέξοδοι είναι τα υποκατάστατα της κοινωνικής ζωής, μετατρέποντας τις ανθρώπινες σχέσεις σε… συνδέσεις.

Είναι προς τιμήν του συγγραφέα ο χαρακτηρισμός του Κύκλου ως το 1984 της ψηφιακής εποχής, η ομοιότητα είναι προφανής- «Τα μυστικά είναι ψέματα», «μοιράζομαι σημαίνει νοιάζομαι», «η ιδιωτικότητα είναι κλοπή» κι ένα Πανοπτικόν που ελέγχει τα πάντα, βεβαίως δεν μπορείς να το συγκρίνεις, όμως το ατού του βιβλίου θα έλεγα πως είναι η ειρωνεία: Από τις πιο θετικές έννοιες όπως η ειλικρίνεια και η αλήθεια, η διαφάνεια, η ψυχαγωγία και η φιλία, το ήθος και η συμμετοχή στα κοινά, αποκτούν καταναγκαστική όψη κι έχουν τελικά δυσάρεστα αποτελέσματα, ανάλογα το ποιος και πώς τις χρησιμοποιεί.

Στο τέλος το βιβλίο αφήνει έναν ενοχλημένο αναγνώστη. Μας αφήνει με αλήθειες που ξέρουμε αλλά κρατάμε στις άκρες του μυαλού μας, γιατί… δεν ξέρουμε ακόμα αν είναι λάθος ή σωστές. Ή ίσως να ξέρουμε, γι αυτό και προτιμάμε να μην τις σκεφτόμαστε. Εξάλλου, όταν ολόκληρη η ψηφιακή εποχή μας, μας θέλει να παραδινόμαστε στη δήθεν διαφάνεια, εκθέτοντας όλο και περισσότερο την προσωπική μας ζωή, καλλιεργώντας μια καλύτερη βερσιόν του εαυτού μας (που μπορούμε ακόμα και οι ίδιοι να αγαπήσουμε) πώς να αντισταθείς;

Advertisements
Σχόλια
  1. Ο/Η MichaelK λέει:

    Έχει μπει εδώ και καιρό στο στόχαστρο, πρέπει κάποια στιγμή να το πάρω…

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s