Το άλογο στο μπαρ

Posted: Μαρτίου 7, 2017 by ovithanos in Μυθιστόρημα
Ετικέτες: , , , ,

Όλοι οι μεγάλοι κωμικοί έχουν ένα στοιχείο αξεπέραστο από οποιοδήποτε άλλο ηθοποιό, είναι καταπληκτικοί στις δραματικές σκηνές. Όπως ο κλόουν του Χάινριχ Μπελ, κρύβουν το δάκρυ με συνεχόμενες στρώσεις μέικ-απ και ένα υπερτονισμένο χαμόγελο. Θυμηθείτε τον ανεξάντλητο Έλληνα, Θανάση Βέγγο. Οι σκηνές δράματος στις κατά τα άλλα πολύ αστείες ταινίες του, φέρνουνε δάκρυα και στους πιο κυνικούς θεατές και μάλιστα οι περισσότερες από αυτές τις σκηνές είναι χωρίς λόγια. Είναι μια κίνηση, ένα βλέμμα, ένας μορφασμός που μετατρέπει το ασταμάτητο γέλιο σε σιωπηλό δάκρυ και αυτό μόνο οι κωμικοί ξέρουν πώς να το κάνουν.

Ο Dov Greenstein είναι ένας μεσήλικας κωμικός που καταλαβαίνει ότι το κοινό του τον τελευταίο καιρό έχει αρχίσει να δακρύζει πιο συχνά από το να γελάει και ότι κάπως η πραγματικότητα του, η σκληρή καθημερινότητα του, τα γηρατειά, η φυσική φθορά, έχουν αρχίσει να εισβάλουν και να καταλαμβάνουν το μόνο τρόπο έκφρασης που ξέρει, την κωμωδία. Μετά από δεκαετίες στο σανίδι, δεκαετίες να λέει αστεία και ανέκδοτα σε κάτι που σήμερα ονομάζεται stand up, δεκαετίες να τυραννάει πνεύμα και σώμα για να κάνει τον κόσμο να γελάσει, τώρα νιώθει ότι τελειώνει, ότι δεν έχει άλλα αστεία να πει και ότι τα ανέκδοτα του αλεσμένα μέσα από τη δική του μικρή πραγματικότητα γυρνάνε σε μικρά δράματα.

Σε μια μόνιμη εσωτερική πάλη ο Dov συναπαντάει ένα παιδικό του φίλο μετά από σαράντα χρόνια, μια άλλη τυραννισμένη ψυχή για τελείως διαφορετικούς λογούς και του ζητάει να παρακολουθήσει την παράσταση του και να του πει τι είδε. Όχι αν γέλασε με τα ανέκδοτα και τις στιλ Jerry Lewis σπασμωδικές κινήσεις, άλλα τι είδε στον άνθρωπο Dov την ώρα που στέκεται στη σκηνή.

biblio_17_0014Ο Avishai Lazar είναι ο παιδικός φίλος του Dov Greenstein και αφηγητής της ιστορίας. Παράλληλα είναι ένας μεσήλικας πρώην δικαστικός που παραιτήθηκε από το χώρο της δικαιοσύνης βλέποντας την αδικία τις περισσότερες φορές να νικά στο όνομα της νομιμότητας και την απανθρωπιά να γίνεται άλλοθι. Τώρα όλα αυτά συμβαίνουν στο σημερινό Ισραήλ, το Ισραήλ με το θάνατο στο παρελθόν του και στο παρόν του, με το δράμα, τη πίκρα και τις ενοχές να κάνουν τη κωμωδία ένα αόρατο λεκτικό ναρκοπέδιο και τα περισσότερα ανέκδοτα ταμπού. Ένα Ισραήλ που η λέξη δικαιοσύνη ερμηνεύεται και δεν αποδίδεται.

Από την εποχή του Shakespeare και πολύ νωρίτερα, έχουν γραφτεί πολλές νουβέλες με ήρωα τους τον γερασμένο ηθοποιό, την ξεπερασμένη ντίβα, την παρακμή του αστέρα. Το «A Horse Walks into a Bar» – «Ένα Άλογο μπαίνει σε ένα μπαρ» του David Grossman δεν είναι ακριβώς αυτό και τη διαφορά την κάνει η παρουσία του παιδικού φίλου με τα ίδια φιλοσοφικά και υπαρξιακά προβλήματα που …δεν είναι ηθοποιός. Ούτε είναι η απομυθοποίηση του ηθοποιού. Η νουβέλα του Grossman είναι η πάλη μεταξύ της κυνικής πραγματικότητας και της προσωπικής ευαισθησίας. Του αποδεκτού νομίμου και της ατομικής ηθικής. Είναι μια σύγκρουση με πρωταγωνιστές την κοινωνία έτσι όπως εξελίσσεται και μάλιστα στις ακραίες πολλές φορές συνθήκες του Ισραήλ με ένα κωμικό ηθοποιό και έναν δικαστή.

Ακόμα και ο τίτλος του, που είναι η αρχή από μια σειρά πολύ γνωστά ανέκδοτα της δεκαετίας του ’70 είναι σαρκασμός, παράλογο και υπόνοια της σύγκρουσης. Το ανέκδοτο πάντα ξεκινάει με το: «Ένα άλογο μπαίνει σε ένα μπαρ,» αλλά το σημαντικό στοιχείο έπεται: «και ο μπάρμαν ρωτάει: why the long face» όπου long face σημαίνει στεναχωρημένος/λυπημένος αλλά παράλληλα είναι …μακρύ και το πρόσωπο ενός αλόγου. Η συνέχεια είναι πάντα παράλογη παίζοντας στα όρια του ανθρωπομορφισμού ενός ζώου, άλλα στη συγκεκριμένη περίπτωση, στον τίτλο αυτού του βιβλίου η σημασία είναι στο μισό που λείπει κι όχι στο μισό που υπάρχει και που από μόνο του δείχνει το σαρκασμό, το παράλογο την σύγκρουση άλλα και το λυπηρό που έρχεται μετά την εισαγωγή ότι αυτό είναι …ανέκδοτο άρα πρέπει να γελάσεις.

biblio_17_0015David Grossman είναι ισραηλινός, συγγραφέας πάνω από 20 βιβλίων που συμπεριλαμβάνουν πολλά παιδικά και που έγινε πολύ γνωστός το 2008 με την νουβέλα του «To the End of the Land» στο οποίο μιλάει για την διαμάχη ισραηλινών και παλαιστίνιων με τρόπο που δεν άρεσε πολύ στο ισραηλινό κατεστημένο. Το συγκεκριμένο έργο του μεταφράστηκε σε πάνω από 30 γλώσσες και έγινε αποδέκτης σειράς βραβείων από όλο τον κόσμο.

Το «A Horse Walks into a Bar» είναι ένα βιβλίο ταξίδι στην ηλικία και στη σημερινή πραγματικότητα του Ισραήλ. Κυκλοφόρησε στις 21 Φεβρουαρίου 2017 και ήδη έχει αρχίσει να σκαρφαλώνει τις λίστες των μπεστ σέλλερ, δικαιολογημένα για μένα. Ένα από τα βιβλία που πραγματικά αξίζει να διαβαστεί και που αποδεικνύει ότι το καλό βιβλίο συνεχίζει να υπάρχει παρα τον πόλεμο που δέχεται από βιβλία καθρέφτες των τηλεοπτικών ρεάλιτι σόου.

Το «A Horse Walks into a Bar» είναι εκδόσεις Knopf, σε μετάφραση στα αγγλικά της Jessica Cohen. Προς το παρόν κυκλοφορεί μόνο στην έντυπη μορφή του και είναι από τα βιβλία που εύχομαι να μεταφραστεί και στα ελληνικά.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s