Posts Tagged ‘Ιστορικό μυθιστόρημα’

Άλλο ένα υπέροχο αλλά και τόσο διαφορετικό βιβλίο απο τον Τζον Γουίλιαμς, τον 21192124_10212093308060247_2153694312480952644_nνέο μου λογοτεχνικό έρωτα. Σπάνια διαβάζω δυο βιβλία απο τον ίδιο συγγραφέα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, αλλά δεν μπόρεσα να αντισταθώ στη γοητεία της αρχαίας Ρώμης με την οποία ασχολείται ο Γουίλιαμς σε αυτό το βιβλίο και συγκεκριμένα με την γέννηση της Ρωμαϊκης Αυτοκρατορίας και τη ζωή του πρώτου αυτοκράτορα Οκταβιανού.

Ο Ιούλιος Καίσαρας δολοφονείται κι εμείς παρακολουθούμε τα επακόλουθα μέσα απο επιστολές και αναμνήσεις διαφόρων ατόμων που έζησαν απο κοντά όλη τη μάχη που έδωσε ο νεαρός Οκτάβιος για να φανει αντάξιος της κληρονομιάς και του ονόματος που του άφησε ο θετός του πατέρας.

Φίλοι, εχθροί, η κόρη του, όλοι βάζουν ένα λιθαράκι σε αυτό το μωσαϊκό και μας αποκαλύπτουν σιγά σιγά μια επική ιστορία. Πώς κατάφερε αυτό το ασθενικό παιδί να φτιάξει και να εδραιώσει μια τεράστια αυτοκρατορία κόντρα σε τόσες ίντριγκες και στρατιωτικές απειλές; Τι χρειαστηκε να θυσιάσει;

Η ιστορία είναι λίγο πολύ γνωστή στους περισσότερους πιστεύω, η κόντρα με τον Αντώνιο και την Κλεοπάτρα, με τον Πομπήιο, οι μάχες, οι μακιαβελικές ίντριγκες… αλλά ο τρόπος με τον οποίο τη μεταφέρει ο συγγραφέας μέσα απο πολλές οπτικές γωνίες είναι θα έλεγα αριστουργηματικός. Ο ίδιος ο αυτοκράτορας δε μας μιλάει μέχρι το τέλος του βιβλίου όπου λίγο πριν πεθάνει γράφει μια επιστολή-απολογισμό της ζωής του.

Αυτό που αγαπώ στη γραφή του Γουίλιαμς είναι ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζει τα συναισθήματα των ηρώων του με μια ευαισθησία που με αγγίζει βαθύτατα. Αυτή τη φορά μας μιλάει και με τη φωνή μιας γυναίκας: Της μοιχαλίδας κόρης του αυτοκράτορα, Ιουλίας, που έγινε πιόνι στα παιχνίδια εξουσίας και κατέληξε εξόριστη σε ένα ξερονήσι, και στο ημερολόγιό της μιλάει για τη μοναξιά της, την παραίτησή της απο τη ζωή, τoν τρόπο που μετά από δυο γάμους συμφέροντος κατάλαβε οτι έχει κι αυτή δικαίωμα στον έρωτα και στις χαρές του σεξ – αν και ως γυναίκα έπρεπε να το πληρώσει ακριβά.

Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά σε λίγο καιρό απο τη σειρά Aldina των εκδόσεων Gutenberg και θα ελεγα σε όσους αγαπούν το ιστορικό μυθιστόρημα να μην το χάσουν. Κατά τη γνώμη μου είναι must-read.

Ειρήνη Προϊκάκη

Advertisements

Μια νουβέλα με καταπληκτικούς χαρακτήρες, – μέσα και έξω από στερεότυπα – ένα μικρό Γαλλικό χωριό την περίοδο της ναζιστικής κατοχής και μια φουρνάρισα που πρέπει κάθε πρωί ζυμώνοντας 12 μπαγκέτες να ψήσει 14.

Σε ένα πολύ απλοϊκό διαχωρισμό υπάρχουν δυο μορφών ιστορικές νουβέλες. Αυτές που είναι αποτέλεσμα μεγάλης έρευνας και γνώσεων με λαμπρό παράδειγμα αυτές του Robert Graves που δεν είναι απλά ιστορικές νουβέλες αλλά μαθήματα ιστορίας και υπάρχουν και αυτές που ναι μεν λαμβάνουν χώρο σε ιστορικές περιόδους με αναφορές σε ιστορικά γεγονότα, αλλά είναι γέννημα περισσότερο της φαντασίας του συγγραφέα παρά της αλήθειας. Στη δεύτερη περίπτωση υπάρχουν πολλές διαβαθμίσεις ανάλογα με το πόσο η φαντασία του συγγραφέα προκαλεί την αλήθεια και το χειρότερο παράδειγμα είναι ο Μίκα Βαλτάρι που αυτοσχεδιάζει με την ιστορία.

biblio_17_0026O Stephen P. Kiernan είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας έχοντας στο βιογραφικό του άλλες δυο νουβέλες. Οι προηγούμενες δουλειές του (το The Hummingbird και το The Curiosity) ακροβατούσαν μεταξύ ιστορίας και επιστημονικής φαντασίας και γι’ αυτό πιθανώς δεν είχαν και την ανταπόκριση που περίμενε ο συγγραφέας και ο εκδοτικός οίκος. Αλλά στο τελευταίο του βιβλίο, The Baker’s Secret που μόλις εκδόθηκε, από ό,τι φαίνεται η φαντασία και ειδικά η επιστημονική φαντασία μπήκαν για λίγο στην άκρη και κυριάρχησαν ο ρεαλισμός και η ιστορική αλήθεια.

Η ιστορία ξεκινάει λίγο πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο όταν η 12χρονη Emma πιάνει δουλειά στο φούρνο του θείου-Ezra για να μάθει την τέχνη του ψωμιού. Μέσα σε ένα χρόνο ξεκινάει ο πόλεμος και βλέπουμε πια την ήρεμη ζωή του μικρού χωριού να βιώνει το χαμό πατεράδων, συζύγων και αδερφών στον πόλεμο, να βυθίζεται στην ναζιστική κατοχή και στο τέλος τον θείο-Ezra να ακολουθεί την μοίρα όλων των Εβραίων κατά τη περίοδο του ναζισμού με το φουρνάρικο να κλείνει και την Emma, που στο μεταξύ έχασε τον πατέρα της, να απομονώνεται στο σπίτι της.

Ο Stephen P. Kiernan κάνει πολύ καλή δουλειά στην περιγραφή καταστάσεων και χαρακτήρων. Και όλοι οι χαρακτήρες που φαντάζεστε είναι εκεί, από τον χαφιέ της Γκεστάπο μέχρι τον αντιστασιακό ή αυτόν που ακούει κρυφά BBC. Αλλά αυτούς του χαρακτήρες τους περιμένεις να είναι στο βιβλίο, εκεί που ο Kiernan κάνει την καταπληκτική δουλειά είναι με τους απλούς χαρακτήρες, τους απλούς χωρικούς που προσπαθούν απλά να επιβιώσουν για άλλη μια μέρα κάτω από τη Γερμανική μπότα, που έχουν – όπως και η Emma – χάσει κάθε ελπίδα απελευθέρωσης και παλεύουν για να μην πεθάνουν.

Εκεί κάπου ξεκινάει και η πραγματική ιστορία. Η Emma έχει πάψει βέβαια να πηγαίνει στο φούρνο αλλά συνεχίζει να φτιάχνει ψωμί στο σπίτι της για την οικογένειά της και τους φίλους. Μια μέρα που ο τοπικός διοικητής – με όλα τα ναζιστικά πρότυπα, κάθαρμα – μυρίζει το ψωμί, το δοκιμάζει και αποφασίζει ότι από εκείνη τη μέρα και για κάθε μέρα, η Emma θα φτιάχνει 12 μπαγκέτες για τη φρουρά του χωριού. Αυτό όμως σημαίνει ότι όχι μόνο δεν θα μπορεί να φτιάχνει μπαγκέτες για συγγενείς και φίλους αλλά και πόσο πιο καλά θα ήταν να μπορούσε να φτιάχνει αυτές τις μπαγκέτες με τα υλικά των ναζί. Έτσι αρχίζει να πειραματίζεται με τους ναζί και την …γεύση τους.

Η ιστορία του Kiernan καταλήγει μετά την απελευθέρωση, με την Emma να έχει ζήσει στο μεταξύ διάφορες περιπέτειες που θα την περάσουν από τον χαφιέ του χωριού, τον αντιστασιακό μέχρι τα κρατητήρια της Γκεστάπο. Η αλήθεια είναι ότι και η ιστορία δεν έχει εκπλήξεις, δεν θα μπορούσε άλλωστε, για το θέμα έχουν ήδη γραφτεί εκατοντάδες για να μη πω χιλιάδες βιβλία σε όλη την Ευρώπη και ουτε το τέλος του βιβλίου σου προκαλεί κάποιο ιδιαίτερο συναίσθημα. Παρ’ όλα αυτά το βιβλίο έχει δυο πολύ θετικά σημεία. Παρόλο ότι έχουν γραφτεί εκατοντάδες ίσως χιλιάδες βιβλία με θέμα την κατοχή και όλα τους έχουν τους χαρακτήρες του χαφιέ και του αντιστασιακού, στο The Baker’s Secret, ο Kiernan δίνει έμφαση στον απλό χωριάτη που τις περισσότερες φορές υπάρχει μόνο σαν γέμισμα και κομπάρσος στα υπόλοιπα βιβλία.

Το δεύτερο είναι ότι ο ταλαντούχος Kiernan επιτέλους βρήκε την ταυτότητά του σαν συγγραφέας και μετά την μη επιτυχία του Curiosity – προσπαθώ να είμαι ευγενικός – έδειξε ότι καλό θα ήταν να περιμένουμε την επόμενη δημιουργία του και να μην το αγνοήσουμε στο μέλλον.

Το βιβλίο ήρθε και την κατάλληλη στιγμή, λίγο πριν τις καλοκαιρινές διακοπές και ελπίζοντας ότι ο συγγραφέας θα με συγχωρέσει, είναι από τα πιο καταπληκτικά βιβλία που μπορώ να φανταστώ σε παραλία και ξαπλώστρα.

Όσο ειρωνικό κι αν ακουστεί, αν και δεν πιστεύω ότι το βιβλίο θα κάνει τη θριαμβευτική πορεία ταυτόχρονα δεν θα μου κάνει καμία εντύπωση αν το Χόλυγουντ το κάνει ταινία με τίποτα πρωτοκλασάτα αστέρια.

Το βιβλίο The Baker‘s Secret του Stephen P. Kiernan είναι εκδόσεις William Morrow, κυκλοφόρησε στις 2 Μαΐου 2017 και ήδη υπάρχει σε κάθε μορφή συμπεριλαμβανομένης και της ψηφιακής.

Λατρεύω όλα τα βιβλία του Robert Harris και δυστυχώς η συνωνυμία του με τον επίσης γνωστό συγγραφέα της «Σιωπής των Αμνών» Thomas Harris, έχει κατά περιόδους δημιουργήσει σειρά παρεξηγήσεων. Αγαπημένο βιβλίο του Robert Harris το «Fatherland» και το «Ghost» που περιγράφει την ιστορία ενός ghost writer, αφήνοντας το υπονοούμενο ότι γράφει την αυτοβιογραφία του Tony Blair. Το βιβλίο μάλιστα έγινε και πριν από μερικά χρόνια πετυχημένη ταινία με τον Ewan McGregor. book00002Το 2013 εκδόθηκε το τελευταίο του βιβλίο με τίτλο «An Officer and a Spy», (το επόμενο έχει ήδη ανακοινωθεί για το τέλος του 2015) με την πλοκή του να εξελίσσεται γύρω από ένα γνωστό ιστορικό γεγονός και στο κέντρο του άλλη μια αμφισβητούμενη και συγκρουσιακή ιστορική προσωπικότητα. Τον Alfred Dreyfus και τη γνωστή δίκη Dreyfus στη Γαλλία στα τέλη του 19ου αιώνα, με ήρωα του βιβλίου έναν αξιωματικό της στατιστικής εταιρείας.

Ο ήρωας του βιβλίου, ο Georges Picquart, ακολουθώντας την παράδοση του Robert Harris στους ήρωές του, δεν είναι ούτε Sherlock Holmes, ούτε Indiana Jones. Είναι ένας άνθρωπος που μπλέκει ακολουθώντας το ένστικτο του, το συναίσθημα δικαιοσύνης και την καρδιά του. Και όλα αυτά αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις τόσο στην επαγγελματική του όσο και στην προσωπική του ζωή.

Ένα σημαντικό στοιχείο του βιβλίου είναι ότι ο Harris για άλλη μια φορά ασχολείται με μια γνωστή υπόθεση σε βάθος, εξηγώντας τα δεδομένα με τον πιο απλό τρόπο. Για τους αναγνώστες του Harris – και κυρίως στα Αγγλικά που είναι πραγματικά ορατό – ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που αξίζει να σημειωθεί, είναι το ταλέντο του συγγραφέα να υιοθέτησει τον τρόπο γραφής και έκφρασης της ιστορικής περιόδου που περιγράφει. Ειδικά αυτό το τελευταίο κάνει την αξία του βιβλίου – τουλάχιστον για μένα – διπλή.

Ένα βιβλίο που μου άρεσε πολύ, και που τελικά έμαθα οτι έχει κυκλοφορήσει στην Ελλάδα με τον τίτλο …»Ο Γερμανός Κατάσκοπος» απόδειξη του πόσο ανόητοι είναι οι εκδότες και πόσο ερασιτέχνες οι μεταφραστές ή αυτοί που βάζουν τους τίτλους.