Posts Tagged ‘Noir’

Πραγματικά απορώ που ενώ κυκλοφορούν άπειρες μπούρδες για τις οποίες remote.jpgγράφονται θρασύτατα ύμνοι που δεν τους αξίζουν, ελάχιστες λέξεις βρήκα γραμμένες γι αυτό το εξαιρετικό νουάρ. Όσο το διάβαζα, δεν έφευγε από το μυαλό μου η καταπληκτική ταινία Έτερος Εγώ.

Μου άρεσε πολύ περισσότερο από τις ελάχιστες ενστάσεις μου – μια μικρή κοιλίτσα κάπου στις 100 σελίδες, μια Αθήνα του 2010 καταπώς φάνηκε χωρίς ίντερνετ (δεν αναφέρεται κάτι τέτοιο, η απουσία του ήταν αισθητή), ήταν ένα πραγματικό αστυνομικό μυθιστόρημα της Αθήνας, για την Αθήνα, ό,τι πιο ελληνικό. Το λογοτεχνικό παιχνίδι με τη Φραγκογιαννού και τον Ρασκόλνικοφ στην πλοκή ήταν έκπληξη, το δέσιμο αυτών των δυο με την πόλη της Αθήνας και τους ανθρώπους της πολύ πολύ όμορφο.

Ο καθηγητής συγκριτικής λογοτεχνίας Παύλος Μαρίνος κηδεύει τον παλιό μέντορά του, προσθέτοντας άλλο ένα αγαπημένο φάντασμα στη συντροφιά των σκιών που τον ακολουθούν από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ζωής του. Ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπίσει τον πανικό της μοναξιάς είναι η δουλειά του, είναι οι λέξεις.

Ταυτόχρονα, η αστυνόμος Αλεξάνδρα Χατζή βρίσκεται σε αδιέξοδο· συλλέγει πτώματα ανήλικων κοριτσιών που κάποιος τα σκοτώνει με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο, με μια θανάσιμη χειρονομία όμοια με αντιγραφή από λογοτεχνικό έργο· ένα συγκεκριμένο, εμβληματικό λογοτεχνικό έργο.

Ο καθηγητής και η αστυνόμος, με έναν παράδοξο δεσμό θανάτου να τους ενώνει, θα συνεργαστούν και θα αναζητήσουν στα αποσπάσματα, στα σχεδιάσματα, στα σκόρπια χαρτιά των συγγραφέων και των ποιητών την έξοδο από το δίχως τέρμα σκοτάδι της πόλης.

Αυτό το φθινόπωρο της ατέλειωτης κρίσης, η Αθήνα γίνεται κήπος μαραμένων κοριτσιών και, στον ίσκιο τους, η εξιχνίαση εγκλημάτων ταυτίζεται με την πιο επίμονη μελέτη του θανάτου που, καμιά φορά, είναι όλη κι όλη η ανθρώπινη ζωή.

Κινηματογραφική ροή, ωραίο δέσιμο μεταξύ της αστυνόμου και του καθηγητή, δεν ξέρεις τελικά ποιος ήταν το sidekick του άλλου αλλά δεν έχει και σημασία, ειλικρινά εντυπωσιάστηκα.

Δεν μπορεί ρε παίδες να είμαι εξωγήινος, μάλλον ο συγγραφέας δεν χαριεντίζεται με φανμπόις εντ γκερλς, αδιαφορεί για τις ιδιοφυίες της ελληνικής λογοτεχνικής μπλογκόσφαιρας και τους διαχειριστές μεγίστων φεισμπουκικών ομάδων πειραιώς και νήσων, δεν εξηγείται αλλιώς, δεν είναι δημοφιλής αρκετά για να τον διαβάσουν ορισμένοι, γι αυτό στο φτύσιμο; (άφήστε, δε θέλω απάντηση, ρητορικό το ερώτημα).

Κατερίνα Χαρίση

Advertisements

Watchmen

Posted: Οκτώβριος 26, 2017 by SkiAMaXiA in Graphic Novels
Ετικέτες: , , , , , ,

Watchmen, Alan Moore/Dave Gibbons (σχεδιαστής)/John Higgins (χρώμα)

Οκ, δεν ξέρω πώς να ξεκινήσω. Να πω οτι πρόκειται για αριστούργημα; Να πω ότι έχω 81WweWHBn+Lμείνει με το στόμα ανοιχτό σα χάνος; Ότι το τελείωσα και συνεχίζω να το ξεφυλλίζω και να χαζεύω τα υπέροχα καρέ του, που πολλές φορές προκαλούν δέος; Ότι έκανα τη βλακεία να μην το διαβάζω τόσο καιρό επειδή δεν μου αρεσε η μεταφορά του στον κινηματογράφο;

Νομίζω ότι τα graphic novels είναι λίγο παρεξηγημένα στην Ελλάδα γιατί πολλοί νομίζουν πως επειδή είναι εικονογραφημένα είναι και παιδικά (όχι οτι με χαλάνε τα παιδικά κόμιξ).

To Watchmen καθε άλλο παρά παιδική ιστορία είναι πάντως. Πολυεπίπεδο, σκληρό, με πολιτικές αναφορές, με μια δόση νουάρ αλλά και επιστημονικής φαντασίας, με απίστευτες εναλλαγές στις εικόνες και στους διαλόγους που πραγματικά με έκαναν να υποκλίνομαι στους δημιουργούς.

Βρισκόμαστε σε ένα εναλλακτικό 1985 όπου η Αμερική έχει κερδίσει τον πόλεμο στο Βιετνάμ με τη βοήθεια ενός υπερ-ήρωα και ο Νίξον διανύει την τρίτη θητεία του στο Λευκό Οίκο. Ο Ψυχρός πόλεμος είναι στην κορύφωσή του, οι Σοβιετικοί εισβάλλουν στο Αφγανιστάν και ο κόσμος είναι στα πρόθυρα ενός πυρηνικού ολέθρου. Την ίδια ώρα στη Νέα Υόρκη, κάποιος φαίνεται ότι τα έχει βάλει με μια ομάδα πρώην μασκοφόρων ηρώων και προσπαθεί να τους βγάλει από τη μέση. Ποιος είναι και τι σκοπούς έχει;

Μέσα από φλας μπακ παρακολουθούμε όλη την πορεία της ομάδας, την εμφάνιση των πρώτων μασκοφόρων εκδικητών, τους διαδόχους τους, το παρελθόν τους και το πώς έφτασαν ως εδώ. Οι ήρωες αυτοί δεν είναι όπως τους έχουμε συνηθίσει. Δεν έχουν superpowers (εκτός απο έναν), είναι εντελώς ανθρώπινοι, φθαρτοί, έχουν ελαττώματα, είναι ικανοί για αισχρές πράξεις και δεν είναι πάντα οι «καλοί μας άγγελοι».

Όλη η ιστορία παίζει με τις έννοιες του καλού και του κακού και το κυνικό τέλος μας αφήνει με μια πικρή γεύση. Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα;

Το Watchmen θεωρείται το καλύτερο κόμικ όλων των εποχών και δεν είναι τυχαίο που είναι το μοναδικό graphic novel που έχει τιμηθεί με το βραβείο Hugo. Στις μέρες μας, στην εποχή του Τραμπ, δυστυχώς είναι και πολύ επίκαιρο.

Ειρήνη Προϊκάκη


Έχετε ποτέ σκεφτεί τι θα κάνατε αν κάποια μέρα εμφανιζόταν κάποιος και σας έδινε ένα πιστόλι που δεν υπάρχει περίπτωση να αφήσει ίχνη, 100 σφαίρες που επίσης δεν υπάρχουν για κανέναν και πουθενά, ένα φάκελο με λεπτομέρειες και όλα τα στοιχεία αυτού που σας έχει κάνει το μεγαλύτερο κακό στη ζωή σας και την υπόσχεση πως ό,τι και να του κάνετε (κατά προτίμηση σκοτώσετε) θα μείνει ατιμώρητο και θα ξεχαστεί αμέσως σαν να μην έχει συμβεί ποτέ; Για μια στιγμή στο χρόνο θα γίνετε εισαγγελέας, δικαστής και εκτελεστής ταυτόχρονα αυτού που είναι υπεύθυνος για την πιο σκοτεινή στιγμή της ζωής σας. Τι θα κάνατε;

biblio_17_0019Το «100 Bullets» είναι κόμικς, δημιουργία του συγγραφέα Brian Azzarello και του σχεδιαστή Eduardo Risso, και παρόλο που υπάρχει στον κατάλογο των κόμικς της DC Comics των Superman, Batman, Wonder Woman, Green Lantern, Martian Manhunter, The Flash, Aquaman, Cyborg και πάρα πολλών άλλων, δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τους παραπάνω. Το «100 Bullets» είναι ιστορίες νουάρ, στην πιο σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης φύσης με εικόνες.

Και φυσικά η σειρά τελείωσε μετά από 100 ιστορίες. Μια σφαίρα η ιστορία. Αν και η κάθε ιστορία είναι αυτοτελής η κάθε μια έχει μικρά-μικρά κομματάκια από ένα τεράστιο παζλ που σιγά-σιγά αρχίζει να φαίνεται. Ειρωνεία; Το παζλ δεν έχει καμία απολύτως σημασία. Είναι περισσότερο για να καλύψει το μυστήριο των γιατί κάποιος θα θελήσει να σου κάνει ένα τέτοιο «δώρο», αλλά η κάθε ιστορία είναι τόσο συναρπαστική που στο τέλος αυτό το μυστήριο δεν έχει καμία σημασία. Είναι εκεί απλά για να σου υπενθυμίσει ότι αυτό που διαβάζεις είναι κόμικς που ακροβατεί μεταξύ φαντασίας, μύθου και πολλές φορές επιστημονικής φαντασίας, για να σου υπενθυμίσει ότι στο ίδιο σύμπαν υπάρχει ο Superman και ο Batman. Τρίχες. Ούτε για μια στιγμή δεν το ένιωσα, παρά το δίχτυ συνωμοσίας που προσπαθούν να απλώσουν.

biblio_17_0021.gifΟι εικόνες του Eduardo Risso είναι καταπληκτικές. Υπάρχουν πολλές σκηνές απόλυτης βίας, όπως απαιτεί το είδος. Το νουάρ εννοώ. Ο Brian Azzarello συμπληρώνει όπου δεν μπορούν οι χίλιες λέξεις των εικόνων να ανταποκριθούν κι αυτό ακριβώς κάνει τη σειρά «100 Bullets» τόσο υπέροχη. Τα κείμενα δεν επεξηγούν, δεν γεμίζουν κενά, δεν πλαταγίζουν με ανόητους διαλόγους ή κάνουν μπαμ και μπουμ. Τα κείμενα είναι σαν γέφυρες λέξεων/εικόνων μεταξύ των εικόνων/λέξεων.

Ο Eduardo Risso είναι παιδί της Ισπανικής σχολής των σχεδιαστών κόμικς παρόλο Αργεντίνος. Είναι αυτή η σχολή που άγγιξε ο Νταλί, ο Γκόγια, ο Κάσας, ακόμα και ο Δομίνικος Θεοτοκόπουλος. Τα πρόσωπα είναι βαθιά εκφραστικά και οι κινήσεις πλαστικές. Την ώρα που σφίγγει την σκανδάλη το πρόσωπο δείχνει την πάλη ανάμεσα στο έγκλημα και την τιμωρία.

Φαντάζομαι δεν χρειάζονται περισσότερες λέξεις για να καταλάβετε πόσο πολύ μου άρεσε και συνεχίζει να μου αρέσει η σειρά «100 Bullets» και να την συνιστώ ανεπιφύλακτα όχι μόνο σε αυτούς που διαβάζουν κόμικς ή graphic novels αλλά σε όποιον αρέσει το καλό νουάρ βιβλίο. Αυτά βέβαια χωρίς να ξέρω αν έστω κι ένα από τη σειρά έχει κυκλοφορήσει στην Ελλάδα και αν δεν έχει θα είναι πραγματικά κρίμα.

biblio_17_0020.gif

Η λέξη Noir είναι γαλλική και συνδεδεμένη με μια κατηγορία ταινιών. Μαυρόασπρες ταινίες, σκοτεινές, με μυστήριο, φόνο, έρωτες, πάθη και ωμή βία. Τώρα η λέξη μπορεί να είναι γαλλική αλλά το είδος, το Film Noir, μεγαλούργησε στο Χόλυγουντ φτιάχνοντας χαρακτήρες και καριέρες. Τα σκοτεινά δρομάκια και τα κλειστά παράθυρα δεν ήταν δυνατόν να περιοριστούν στην ασημένια οθόνη, έπρεπε κάπως να περάσουν και στο γραπτό λόγο. Και περάσανε με μεγάλη επιτυχία, ειδικά την δεκαετία του ’60.

biblio_17_0011.gifΟ Reed Farrel Coleman γεννήθηκε λίγο πριν ξεκινήσει η δεκαετία του 60’ αλλά όταν έφτασε στην εφηβεία είδε ότι και η πραγματικότητα μπορεί και να έχει σκηνές Film Noir. Ένα βραδάκι και πηγαίνοντας προς το σπίτι του άκουσε ένα πυροβολισμό, είδε κάποιον να χάνεται στο σκοτάδι και έναν άντρα να πέφτει μπροστά του με αίματα στην κοιλιά. Η σκηνή τον σοκάρισε και ταυτόχρονα του έδειξε με τον πιο ωμό τρόπο ότι κάποια πράγματα δεν συμβαίνουν μόνο στις ταινίες.

Έτσι ξεκίνησε να γράφει. Μανιασμένα και χωρίς ποτέ να σκεφτεί αν ήθελε να γίνει συγγραφέας η αν μπορούσε ποτέ να ζήσει με τη συγγραφή και δει με τη συγγραφή βιβλίων με εγκλήματα. Βιβλίων σκοτεινών με ωμή βία, όπως αυτή που είδε ο ίδιος να εξελίσσεται μπροστά του. Βιβλία με έρωτες, πάθη και μυστήριο. Βιβλία Noir.

O Gus Murphy είναι ένας τέως ντετέκτιβ, παλιά καραβάνα, με πολλά προσωπικά δράματα και καινούργιος χαρακτήρας για τον Coleman. Ο Gus έχασε πριν από λίγα χρονιά τον γιο του και τώρα κάτω από το βάρος του δράματος χώρισε και με τη γυναίκα του. Τέως σε όλα ο Gus και έχει καταλήξει σε ένα μικρό τοπικό ξενοδοχείο στο Long Island, δίπλα σε ένα μικρό ιδιωτικό αεροδρόμιο. Χωρίς καμία πιστοποίηση, ούτε καν σαν ιδιωτικός ντετέκτιβ, ο Gus βρίσκεται ανάμεσα σε δυο μυστήρια σε δυο παράλληλα ανόμοια επίπεδα που τρέχουν ταυτόχρονα.

Ανήκω σε αυτούς που λατρεύουν το Noir στον κινηματογράφο και στο βιβλίο. Πέρα από το σκοτεινό του ύφους τους και το ωμό του ήθους τους, βρίσκω ότι υπάρχει κάτι ήρεμο, κάτι το πολύ ανθρώπινο. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι ταινίες και τα βιβλία Noir είναι καλά ή …ήρεμα. Είναι από τα είδη που τα όρια όπου η ιστορία μπορεί να γίνει pulp ή ερωτική με έντονες σκηνές σεξ είναι μερικές φορές δυσδιάκριτα και πολλοί συγγραφείς ήσκηνοθέτες τα περνάνε. Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να φέρετε στο μυαλό σας την κλασσική Casablanca με τον Μπόγκαρτ και να σκεφτείτε πόσες ήταν οι σκηνές που ο σκηνοθέτης θα μπορούσε να ξεφύγει στη μια πλευρά ή στην άλλη.

Την ίδια στιγμή το καλό Noir είναι κάπως συνδεδεμένο και με τη διανόηση. Διαβάζεις ένα βιβλίο Noir και ξαφνικά βλέπεις αναφορές στους Lawrence Block, T.S. Eliot, Wallace Stevens ή τον ηρώα να απαγγέλλει Dylan Thomas. Εκεί κάπου βρίσκεται και ο Reed Farrel Coleman. Ένας διανοούμενος συγγραφέας ιστοριών Noir.

biblio_17_0010.gifTo What You Break μόλις κυκλοφόρησε στα βιβλιοπωλεία και είναι το δεύτερο βιβλίο του Coleman με ηρώα τον Gus Murphy. Προσωπικά μου άρεσε και κατάφερε να με κρατήσει μέχρι το τέλος, αλλά πρέπει να ομολογήσω ότι ήρθε στα χέρια μου και την πιο κατάλληλη στιγμή, μετά από μια σειρά ακαδημαϊκών βιβλίων που για να τα διαβάσω χρειάστηκε να μετακομίσω τη μισή δημόσια βιβλιοθήκη στο σπίτι μου.

Το What You Break είναι από τα βιβλία που το διαβάζεις απαραίτητα βράδυ παρέα με ένα ποτήρι μπέρμπον χωρίς αυτό να σημαίνει πως οτιδήποτε άλλο δεν κάνει.

Το What You Break είναι εκδόσεις G.P. Putnam’s Sons

Κυκλοφόρησε επίσημα στις 7 Φεβρουάριου και προς το παρόν βρίσκεται μόνο σε μορφή σκληρού εξωφύλλου.

Για τους λάτρεις του είδους πραγματικά εύχομαι να μεταφραστεί στα ελληνικά. Αν όχι, κρατήστε το όνομα, δεν θα αργήσει η ψηφιακή του μορφή και …πράττετε ανάλογα.