Posts Tagged ‘Ovi Greece’

Η εξομολόγηση μιας αμαρτίας είναι δίκοπο μαχαίρι και γι αυτόν που την κάνει αλλά και για αυτόν που την ακούει. Αυτό θα μπορούσε να είναι και το ηθικό συμπέρασμα του καινούργιου βιβλίου μυστήριου της Ιρλανδής Jo Spain.

Τρεις αφηγητές, οι δυο ακροβατούντες μεταξύ της αλήθειας και αυτού που νομίζουν ότι πρέπει να ειπωθεί και ο τρίτος αδιάφορος ακόμα και για την αλήθεια κι όλα ξεκινάνε από μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός τραπεζίτη μπλεγμένου σε κομπίνες.

books18_003.gifΕκεί κάπου ξεκινάνε και τα μπλεξίματα γιατί ένας τραπεζίτης εκ των πραγμάτων είναι αντικείμενο απειλών, ένας κομπιναδόρος τραπεζίτης είναι και κίνητρο. Άλλο σημείο που περιπλέκει τα πράγματα και θα το δείτε στην πολύ αρχή της ιστορίας είναι το γεγονός ότι μετά από ένα δικαστήριο που αθωώνει τον τραπεζίτη και την ώρα που γιορτάζει την αθώωσή του με την γυναίκα του, μπαίνει στο σπίτι κάποιος άγνωστος και τον δολοφονεί μπροστά στα μάτια της γυναίκας του που δεν κάνει απολύτως τίποτα.

Περιμένετε, το πράγμα μπερδεύεται ακόμα πιο πολύ όταν ο δολοφόνος πάει μετά στο αστυνομικό τμήμα, παραδίδεται παραδεχόμενος την δολοφονία αλλά δηλώνοντας ότι ούτε ξέρει γιατί το έκανε ούτε ποιος ήταν αυτός που δολοφόνησε.

Και κάπου εδώ ξεκινάει η ιστορία. Το μπέρδεμα, η ανάγνωση ενόχων, υποψηφίων ενόχων, κινήτρων και θυμάτων.

Η γραφή της Jo Spain είναι ήρεμη με πολύ γνώση από μέσα για το τι γίνεται στις τράπεζες και γενικότερα στους κύκλους της πολιτικής και της χρηματοοικονομίας. Άλλωστε η ίδια δουλεύει στο Ιρλανδικό κοινοβούλιο και είναι σύμβουλος χρηματοοικονομικής εταιρίας.

Η ιστορία της εξελίσσεται γρήγορα και τα ερωτηματικά μαζεύονται με τις απαντήσεις να περιμένουν για το τέλος του βιβλίου, ένα στοιχείο που τουλάχιστον εγώ εκτιμώ ιδιαίτερα σε ένα βιβλίο μυστηρίου.

Ένα έξυπνο ψυχολογικό θρίλερ που πολλές φορές στην εξέλιξή του κατάφερε να με εκπλήξει και το προτείνω στους λάτρεις του είδους.

Δεν ξέρω αν θα κυκλοφορήσει στην Ελλάδα αλλά έχει κυκλοφορήσει στην ηλεκτρονική του μορφή για όσους μπορούν να το διαβάσουν στα αγγλικά.

Εκδόσεις: Crooked Lane Books
Κυκλοφόρησε στις 11 Σεπτεμβρίου 2018

Θάνος Καλαμίδας

Advertisements

Ένα χρόνο σχεδόν μου πήρε να το τελειώσω. Για την ακρίβεια πέρυσι είχα διαβάσειvivlio_2_0 περίπου 100 σελίδες και το άφησα μιας και δεν μπορούσα να το παρακολουθήσω. Αυτός ο πολύ ιδιαίτερος, κοφτός και φρενήρης ρυθμός της αφήγησης μου ήταν πολύ ξένος. Τέλος Ιουλίου άρχισα πάλι δυναμικά. Κι ήταν σα να μην το άφησα καθόλου.

Η Άγκνες, νεαρή ιστορικός, γράφει τη διπλωματική της με αντικείμενο την άνοδο των ακροδεξιών ρευμάτων στην Ισλανδία και την Ευρώπη. Για τις ανάγκες της έρευνάς της, συναντά τον Άρνορ, έναν νεοναζί διανοούμενο, και τον ερωτεύεται, παρά τη λιθουανοεβραϊκή της καταγωγή. Ο σύντροφός της, ο Όμαρ, βάζει φωτιά στο σπίτι τους, όταν διαπιστώνει την απιστία της Άγκνες.

Θα μπορούσε να είναι ένα συνηθισμένο ερωτικό τρίγωνο, κάπως προκλητικό ίσως (Εβραία συνάπτει ερωτική σχέση με ναζί).

Το Illska (Το Κακό) είναι, όμως, κάτι πολύ περισσότερο. Κάνει μια βουτιά στην ιστορική μνήμη, στην κατάκτηση της Λιθουανίας από τους Γερμανούς και τη μαζική εξόντωση των Εβραίων της χώρας, που διεξάγεται με την ενεργό συνεργασία μερίδας του ντόπιου πληθυσμού (ανάμεσά τους και οι χριστιανοί πρόγονοι της Άγκνες, από την πλευρά του πατέρα της, που σκότωσαν τους Εβραίους, από την πλευρά της μητέρας της, προγόνους της), για να περάσει στο επικίνδυνο σήμερα.

Κύριο θέμα αυτής της αριστοτεχνικής, ιλιγγιώδους, πολυφωνικής και πολυπρισματικής αφήγησης είναι το Ολοκαύτωμα και το επίμονο ερώτημα που θέτει: Πώς μπόρεσε να συμβεί αυτό το απόλυτο κακό; Πώς δεν θα επαναληφθεί; Πώς ο σύγχρονος φασισμός, ο οποίος σταδιακά μετατρέπεται σε «κανονικό» φαινόμενο, είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί;

Το λοιπόν με το Illska, δεν έχω να πω και πολλά. Οπωσδήποτε δεν είναι “ακόμα ένα βιβλίο για το Ολοκαύτωμα” – άλλωστε το τελευταίο που θα ήθελε ο συγγραφέας του είναι κάτι τέτοιο.

Γενικά είναι ένα βιβλίο εντυπωσιακό. Εντυπωσιάζει με την ιδιαιτερότητα της αφήγησης, την ωμότητά του, τη βαναυσότητά του, την ψυχρότητα και το σκληρό του χιούμορ.

Εντυπωσιακό είναι επίσης το ότι η ιστορία μεταξύ Άγκνες/Όμαρ/Άρνορ παρουσιάζεται ως η πρωταγωνιστική, ενώ ουσιαστικά αποτελεί το backstory που στηρίζει όλα αυτά που ο συγγραφέας θέλει να πει για το Ολοκαύτωμα – και με αφορμή το Ολοκαύτωμα για πολλά άλλα ακόμα.

Άπειρες πληροφορίες. Τεράστιος όγκος πληροφοριών, οι περισσότερες άγνωστες και ακατανόητες για μας στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης. Αν έχεις όρεξη να ψάχνεις, μπορεί να βγάλεις άλλα τρία βιβλία σαν κι αυτό. ΑΛΛΑ ΟΙ ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΔΕΝ ΒΟΗΘΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ. Η αλήθεια είναι, πως οι υποσημειώσεις είναι τόσες πολλές, που αν ήταν στο κάτω μέρος της σελίδας τότε θα υπήρχαν πολλά σημεία στο βιβλίο όπου τα μικρά γράμματα των υποσημειώσεων θα έπιαναν περισσότερο χώρο από την ιστορία.

Υπάρχει όμως μια μεγάλη κοιλιά μετά το δεύτερο μέρος. Μεγάλη. Τόσο μεγάλη, περίπου 100; 150 σελίδες; Με απίστευτη παπαρολογία, ακατάσχετη φλυαρία και ουσιαστικά άχρηστες λεπτομέρειες, που μέχρι να ξαναπιάσει τον παλιό, καλό ρυθμό του έχασα κάθε ενδιαφέρον να διαβάσω παρακάτω.

Το αποτέλεσμα ήταν για άλλες τόσες περίπου σελίδες να διαβάζω διαγώνια, προσπερνώντας τις εντελώς ανούσιες παραγράφους του σκεπτόμενου βρέφους, μέχρι την κορύφωση της ιστορίας προς το τέλος της κι όπου όοοοοοολα τα κομμάτια (κι είναι πάρα πολλά και πάρα πολύ μικρά) του παζλ μπαίνουν στη θέση τους.

Θα έβαζα ένα 5άρι στα 5 που έγινε 3άρι, για να πέσει κατακόρυφα στον άσσο και μετά να εκτοξευθεί στο 5άρι ξανά.

Οπότε του δίνω τρία και μισό με στρογγυλοποίηση προς τα κάτω. Τρία.

Σίγουρα είναι ένα βιβλίο πρόκληση και εμπειρία. Σίγουρα αξίζει τον κόπο και την ταλαιπωρία να το διαβάσεις.

Κατερίνα Χαρίση

Το The Eternaut ξεκινά με μια παράξενη, αθόρυβη και φονική χιονόπτωση που IMG_0987αφανίζει την ανθρωπότητα. Οι λιγοστοί επιζώντες προσπαθούν να οχυρωθούν στα σπίτια τους μέχρι που εμφανίζεται ο στρατός σε μια απόπειρα οργανωμένης αντίστασης στην κατά πώς φαίνεται εξωγήινη εισβολή που κρύβεται πίσω από τα περίεργα γεγονότα. Οι ήρωές μας πολεμούν τους εξωγήινους, τα τέρατα και τα γιγάντια σκαθάρια, ενώ ο πρωταγωνιστής Eternaut αποχωρίζεται την οικογένειά του όταν χάνονται σε άλλη διάσταση. Έκτοτε ταξιδεύει αιώνια στο σύμπαν αναζητώντας τη γυναίκα και την κόρη του.

Οκ, περίμενα να ενθουσιαστώ λιγάκι περισσότερο. Βέβαια το graphic novel γενικά δεν είναι του γούστου μου (τουλάχιστον δεν έχω αρκετές γνώσεις και εμπειρία για να το εκτιμήσω καλύτερα). Το σενάριο είναι αρκετά βολικό στον δημιουργό – η παρέα που όλως τυχαίως αποτελείται από γκατζετάκηδες με ένα ολόκληρο εργαστήριο στη σοφίτα του Eternaut όταν ξεκίνησαν όλα, λιγάκι προβλέψιμοι χαρακτήρες, κάπου αργόσυρτο, μετά λιγάκι B-Movie. Αλλά, αλλά. Αυτό δε σημαίνει και τίποτα στην τελική.

Ο κοσμοναύτης του απείρου θεωρείται από τα σπουδαιότερα graphic novels και πολύ προχώ για την εποχή του. Τα στοιχεία που το απογειώνουν είναι πολλά: Το τέλος με τα αναπάντητα ερωτηματικά του, ο νόμος της ζούγκλας που κυριαρχεί, ο σημαντικός συμβολισμός – οι άνθρωποι πολεμάνε με ουσιαστικά άβουλα όντα και όχι με τον πραγματικό εχθρό (όπως και στη δικτατορία). Στο τέλος της δεκαετίας του 50 όπου κυκλοφόρησε, χαρακτηρίστηκε πραγματικά επαναστατικό.

ETERNONAUT-286-thumb-500x362-373276

Ο δημιουργός του επανήλθε με δυο επανεκδόσεις βαθιά πολιτικές λίγες χρόνια αργότερα, εμπνευσμένος από την κατάσταση της χώρας του. Ο ίδιος με την οικογένειά του είχαν ενταχθεί στην αντάρτικη οργάνωση Μοντονιέρος (οι αριστεροί του Περόν). Με την επικράτηση της δεξιάς και την αποκήρυξη των αριστερών από τον Περόν πριν πεθάνει, οι Μοντονιέρος επιτέθηκαν λυσσαλέα στο κράτος σκοτώνοντας εκατοντάδες αστυνομικούς και στρατιωτικούς πριν εξοντωθούν ολοκληρωτικά.

Ο Oesterheld εξαφανίστηκε με τις κόρες του και δε βρέθηκε ποτέ. Πολέμησε το σύστημα έτσι όπως ήξερε – με την πένα του κι έγινε κοσμοναύτης του απείρου σαν τον ήρωά του.

(Φυσικά δεν κυκλοφορεί. Παρά μόνο αν το ψάξετε – και το πληρώσετε – ως συλλέκτες. Όμως υπάρχει ονλάιν έκδοση.)

Κατερίνα Χαρίση

Μυστικά και ψέματα

Posted: Σεπτεμβρίου 1, 2018 by SkiAMaXiA in Βιβλίο
Ετικέτες: , , , ,

Καθαρά σαν ένας μικρός ταξιδιωτικός οδηγός της πόλης σου έχει αρκετό εκδιαφέρον. Μυστική Αθήνα και ΑττικήΜαζεμένες μπόλικες τοποθεσίες σε περίπτωση που – λέμε τώρα – σε πιάσει ένας νταλκάς να τις επισκεφτείς. Αν και για τις περισσότερες από αυτές δεν έχει και κάτι να δεις εκτός από μουντζούρες με σπρέι ή κανέναν ξεχαρβαλωμένο σκουπιδοντενεκέ. Άντε να πεις ότι ξέρεις κατά που πέφτει η ανάμνηση ξερωγώ.  Το ελληνικό κράτος δε φημίζεται δα και για τη νοικοκυροσύνη του.

(Τα ίδια ισχύουν παντού, όχι μόνο στην Αθήνα. Οι σημαντικές τοποθεσίες εντός πόλεως εξυπηρετούν τους σκοπούς κάδου κομποστοποίησης – ρίχ’το μέσα κι άσε τη φύση να κάνει τη δουλειά της.)

«Υπάρχουν πολλοί ανάμεσά μας που νιώθουν συχνά ότι η πραγματικότητα είναι κάτι πολύ περισσότερο απ’ αυτό που κάποιοι θέλουν να νομίζουμε, κάτι πολύ πιο συγκλονιστικό απ’ ό,τι περιλαμβάνει η αλλοτρίωση της καθημερινότητας και ο συνηθισμένος τρόπος ζωής. Ωστόσο λίγοι είναι αυτοί που προβληματίζονται πραγματικά, διαβάζουν και ενημερώνονται γι’ αυτή την άλλη -μυστική- όψη των πραγμάτων.

Ελάχιστοι, δε, είναι εκείνοι που κατάφεραν να αφήσουν τα ήσυχα λιμάνια της συνήθειας και να ανοιχτούν έμπρακτα στα αβέβαια και συχνά επικίνδυνα πελάγη της περιπέτειας και του αγνώστου. Το βιβλίο αυτό είναι ένα προϊόν ενός ανθρώπου που ανήκει στην τρίτη κατηγορία, εκείνη των επιτόπιων ερευνητών, πράγμα που του προσδίδει μια αξία ανεκτίμητη. Η «Μυστική Αττική» δεν είναι απλώς ένας «ταξιδιωτικός οδηγός» σε άγνωστους τόπους δύναμης και στους λαβύρινθους της Κοίλης Γης. Δεν είναι απλώς ένα λαογραφικό και ιστορικό ντοκουμέντο, με στοιχεία σπάνια και μοναδικά, ούτε καν μια αποκαλυπτική έρευνα συνωμοσιολογικού χαρακτήρα. Είναι όλα αυτά μαζί και άλλα πολύ περισσότερα…

Ακολουθώντας βήμα προς βήμα τις συναρπαστικές διαδρομές του συγγραφέα, συμμετέχοντας σε απίστευτες αποκαλύψεις, ταυτιζόμενος με τους κινδύνους και τα απρόοπτα, εντυπωσιασμένος από τις αποκλειστικές φωτογραφίες-σοκ, ο αναγνώστης μυείται κυριολεκτικά σε έναν καινούργιο θαυμαστό κόσμο. Σε σημείο να μην ξαναδεί ποτέ πια την Αθήνα, την Αττική, την Ελλάδα μας -ακόμη και τον ίδιο τον εαυτό του- με τον «παλιό» καθημερινό τρόπο, αλλά μέσα από τα φρέσκα μάτια ενός αληθινού Έλληνα που ανακαλύπτει για πρώτη φορά τη δύναμη και τη μαγεία που ακτινοβολεί η χώρα μας.»

Πολλά υποσχόμενο. Χμ.

Τώρα, σε τέτοια βιβλία που δεν είναι ταξιδιωτικοί οδηγοί για να πουλιούνται στα περίπτερα αλλά θέλουν το ράφι τους στα βιβλιοπωλεία και να χτυπήσουν και μια αξιοπρεπή τιμή πώλησης, το μεταφυσικό στοιχείο είναι απαραίτητο, αλλιώς δεν έχει γούστο.

Οκ, μέχρι να φτάσεις στην ηλικία που αρχίζεις να γίνεσαι επικίνδυνα κυνικός και ρεαλιστής και για όσο το πιστεύεις το παραμύθι, ζήσε το, το μεταφυσικό είναι catchy, έχει πλάκα, είναι παρεΐστικο, σηκώνει μπιρίτσες, κουβέντα, τάχαμου φόβο, πολλοί πηδήξαμε έτσι στα δεκαπέντε μας καμώμενοι ότι φοβόμαστε ή προσποιούμενοι τους γενναίους και τους εγώ-δεν-τα-πιστεύω-αυτά, έλα να σε πάρω αγκαλιά να σου περάσει, τσώπα, τσώπα.

Βέβαια αυτό προϋποθέτει και την ύπαρξη ενός ανάλογου σκηνικού, ενός μυστηριακού τοπίου τέλος πάντων, κι όχι ένα κομμάτι πέτρας μουντζουρωμένο με σπρέι κι έναν τόνο σκουπίδια δίπλα, αλλά τι διάολο, δε γίνεται να τα ‘χεις όλα σ’ αυτή τη ζωή.

Κάπου μέσα σε όλα αυτά που περιγράφει θα υπάρχει κι ένα μέρος καλό για ραντεβουδάκι και τα σχετικά, οπότε αν το ‘χεις το βιβλίο, κάπου θα σου χρησιμεύσει. Στην τελική θα έχεις να πεις και μια μαλακία όταν δεν θα υπάρχει κάτι άλλο να ειπωθεί (ξες πού βγάζει η παλιά πύλη της Δεξαμενής του Αδριανού; – Πού ρε μαλάκα; -Στα αυτοκρατορικά λουτρά! -Έλα ρε, ποιανού; Του Όθωνα; -Όχι ρε ηλίθιε. Του Αδριανού. Θα σε πήγαινα, αλλά είναι κλειδωμένα και τίγκα στο γατόσκατο. Άστα σε λέω. Πιάσε μια μπύρα.)

Κατερίνα Χαρίση

«Mια σαρωτική ιστορία του πολιτισμού από την καταγωγή των ειδών μέχρι τους υπερανθρώπους, γεμάτη απροσδόκητα δεδομένα, αιρετικές σκέψεις, παράξενες θεωρίες και συγκλονιστικές αφηγήσεις.

Εκατό χιλιάδες χρόνια πριν τουλάχιστον έξι «ανθρώπινα» είδη κατοικούσαν στη γη. Σήμερα υπάρχει μόνο ένα. Ο Homo Sapiens, δηλαδή εμείς. Πώς τα κατάφερε το είδος μας στη μάχη για την κυριαρχία; Πώς βρέθηκαν οι τροφοσυλλέκτες πρόγονοί μας να στήνουν πόλεις και βασίλεια; Πώς φτάσαμε να πιστεύουμε σε θεούς, σε έθνη και σε ανθρώπινα δικαιώματα; Να εμπιστευόμαστε χρήματα, νόμους και βιβλία; Να υποδουλωνόμαστε σε γραφειοκρατίες, χρονοδιαγράμματα και καταναλωτικά μοντέλα; Και πώς θα είναι ο κόσμος μας στις χιλιετίες που θα έρθουν;

Αν και α) δεν έχω λόγο να αμφιβάλλω για την αξιοπιστία των όσων γράφει ο συγγραφέας 9789602216651και,
β) δεν το λες και ιδιαίτερα προχώ – με την έννοια του ότι δε χρειάζεται να έχεις διαβάσει και άλλα πέντε-δέκα του είδους για να κατανοήσεις το συγκεκριμένο και,
γ) δεν μπορώ να πω ότι έχω πάραυτα ιδιαίτερες γνώσεις πάνω στα όσα αναφέρονται, μόνο σκόρπια πραγματάκια εδώ κι εκεί (ναι, πρέπει να δουλέψω, το ξέρω)

αν θα μπορούσα με ένα απλό (ή απλοϊκό) παράδειγμα να εξηγήσω το πώς νιώθω απέναντι σε τούτο το βιβλίο, θα έλεγα σαν ένα τετράχρονο μπροστά σε έναν ευχάριστο και χαμογελαστό τύπο με ένα τεράστιο παγωτό χωνάκι. Που δεν τον ξέρω. Και μου λέει, εδώ έτσι όπως στέκεται μπροστά μου, στην έξω πλευρά της παιδικής χαράς, στην άλλη άκρη, εκεί που δε με βλέπει η μαμά μου, ότι αυτό το τεράστιο παγωτό χωνάκι είναι όλο δικό μου και το στέλνει ο μπαμπάς από τη δουλειά. Αρκεί να πάω μέχρι το αυτοκίνητο μαζί του για να μου το δώσει μαζί με μερικές χαρτοπετσέτες.

«Ο καθηγητής Γιουβάλ Νώε Χαράρι διατρέχει όλη την ανθρώπινη ιστορία, από τους πρώτους ανθρώπους που περπάτησαν στη γη μέχρι τις ριζοσπαστικές -και ενίοτε καταστροφικές- καινοτομίες της Γνωστικής, της Αγροτικής και της Επιστημονικής Επανάστασης. Αντλώντας από ένα τεράστιο φάσμα επιστημών (βιολογία και γενετική, παλαιοντολογία και ιστορία, ανθρωπολογία, κοινωνιολογία και οικονομικά), προσφέρει πρωτότυπες, αναπάντεχες και συχνά διασκεδαστικές απαντήσεις στα πιο κρίσιμα ερωτήματα: Γιατί μπόρεσαν οι άνθρωποι να συγκεντρωθούν σε εκπληκτικά μεγάλους πληθυσμούς, ενώ οι άλλες ομάδες πρωτευόντων δεν ξεπερνούν τα εκατόν πενήντα άτομα;

Επειδή, λέει, το ταλέντο μας στο κουτσομπολιό μάς επιτρέπει να συγκροτούμε δίκτυα σε κοινωνίες που θα ήταν υπερβολικά μεγάλες για προσωπικές σχέσεις ανάμεσα σε όλα τα μέλη τους, ενώ οι «φαντασιακές πραγματικότητες» που διαμορφώνουμε και αποδεχόμαστε -όπως το χρήμα, η εκκλησία, οι Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης- μας κρατάνε σε τάξη. Ποιος καλλιέργησε ποιον, ο άνθρωπος ή το σιτάρι; Το σιτάρι…

Μολονότι οι έννοιες είναι ασυνήθιστες και περίπλοκες, η επιδέξια πρόζα και το πικρό, ανατρεπτικό χιούμορ του Χαράρι τα βγάζουν πέρα με ένα υλικό που μπορεί να προσφερόταν για ακαδημαϊκή πλήξη. Άλλωστε το βιβλίο επανέρχεται συχνά σ’ ένα άλλο ερώτημα: Όλη αυτή η πρόοδος κάνει άραγε τη ζωή μας πιο εύκολη κι εμάς πιο ευτυχισμένους; Η απάντηση μπορεί να σας απογοητεύσει.»

Μεγάλος ο πειρασμός (το χωνάκι), αλλά παρά τον μόλις τετράχρονο εγκέφαλό μου, το ένστικτο της αυτοσυντήρησης (που δεν κατανοώ μεν, αλλά αν επιστρέψω κάποτε ζωντανή από την απαγωγή του εαυτού μου που κοντεύω να επιτρέψω- τις σφαλιάρες που θα φάω από τη μάνα μου τις κατανοώ μια χαρά) με κάνει να κρατάω αρκετή απόσταση από το χωνάκι και τον τύπο που το κρατάει, ώσπου τελικά του γυρίζω την πλάτη και ρισκάρω το «όχι, δε θα φας άλλο παγωτό σήμερα» από τη μαμά μου. Που τη μισώ ενίοτε, ειδικά όταν δε μου δίνει δεύτερο παγωτό,

…αλλά την ξέρω. Και είναι δική μου. Και τέλος πάντων ξέρω ότι την επόμενη θα μου πάρει παγωτό χωνάκι, σίγουρα πράγματα.

(Σε περίπτωση που αναρωτιέστε τι εννοώ με τα παραπάνω: θα ήθελα να τα πιστέψω τα όσα λέει και δεν έχω αποδείξεις χειροπιαστές ότι λέει ψέματα, όμως κάτι μου λέει ότι λέει ψέματα ή έστω δε λέει ακριβώς την αλήθεια.)

Κατερίνα Χαρίση

Για να πω την αλήθεια όταν πέφτουν στα χέρια μου βιβλία με τίτλους όπως αυτός ο σημερινός, τα αφήνω στην άκρη και με την πρώτη ευκαιρία τα δίνω σε μια από τις δημοτικές βιβλιοθήκες της περιοχής μου ελπίζοντας ότι κάποιος θα το βρει χρήσιμο. Έχω μια συνεχή και αυξανομένη με τον καιρό αντιπάθεια με θέματα ποπ, σύγχρονης υποτίθεται κουλτούρας.

Έλα όμως που λατρεύω τα κόμικς και ναι έχω μεγαλώσει και με τον Superman και με τον Batman και ναι το βιβλίο του Eco για τα κόμικς τυχαίνει να είναι από τα αγαπημένα μου αλλά και πάλι …δυσκολεύτηκα να ξεπεράσω τον τίτλο. Πάμε λοιπόν.

Ποιος υπερήρωας πιστεύετε ότι είναι ο καλύτερος; Αν πραγματικά υπήρχαν υπερήρωες, ποιον πιστεύετε ότι θα άξιζε να παρακολουθούμε, να τον κάνουμε τον σωτήρα μας και το ίνδαλμά μας; Είναι ο Superman ο μεγαλύτερος υπερήρωας;

books18_002.gifΑυτά και πολλά άλλα ερωτήματα θέτει ο Travis Smith, απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Concordia στο βιβλίο του «Superhero Ethics: 10 Comic Book Heroes; 10 Ways to Save the World; Which One Do We Need Most Now?» – Η ηθική του υποερήρωα: 10 υπερήρωες, 10 τρόποι να σώσεις τον κόσμο, ποιον χρειαζόμαστε αυτή τη στιγμή;

Σε ένα βιβλίο που βρίσκεται στα άκρα της απλουστευμένης κοινολογίας, ο Smith προσπαθεί να καταλάβει τον σημερινό κόσμο και μέσα από τους υπερήρωες τις φοβίες της κοινωνίας μας. Ο Smith δεν συγκρίνει τους υπερήρωες των βιβλίων κόμικς, ούτε έχει προτάσεις για τι ποιος είναι ο πιο δυνατός, ο πιο καλός, ο πιο φιλάνθρωπος, ο πιο γενναίος και δεν ξέρω τι άλλο, ο Smith ψάχνει την απόγνωσή μας μπροστά στο σκοτάδι που απαιτεί λύσεις πέρα από το συμβατό του νόμου, της αστυνομίας ή του στρατού.

Έχει όμως και τη διαστροφή του ο κύριος Smith, αφού εντοπίσει τις σύγχρονες φοβίες που χρειάζονται υποερήρωα μετά το ρίχνει στο ψάξιμο για το ποιος από τους «μεγάλους» δέκα θα μπορούσε να είναι ο υπερήρωας που χρειαζόμαστε για να αντιμετωπίσει όλα τα δεινά μας. Ο Superman ή ο Spideman; Θα πρέπει να είναι cool και ψαγμένοι σαν τους υπερήρωες του Stan Lee  ή κάτι που να έχει δόσεις Θερβάντες και Σαίξπηρ.

Περιμένετε, δεν θέλω να σας μπερδέψω, άπλα ο Smith κάνει και μια σύγκριση με υπερήρωες του παρελθόντος και τις φοβίες του καιρού τους.

Το κάλο είναι ότι στο τέλος του βιβλίου, ο Smith έχει και την πρότασή του για τον υποερήρωα που χρειαζόμαστε.

Το βιβλίο είναι – ευτυχώς – μικρό. Μόλις 190 σελίδες που αφαιρόντας εικόνες και λοιπά, μένουν ικανές σελίδες να σου διατηρήσουν το ενδιαφέρον χωρίς να σε κουράσουν σε ένα θέμα που πρέπει να έχεις και μια αίσθηση χιούμορ για να το διαβάσεις. Προσωπικά βρήκα πολύ ενδιαφέρουσες τις σκέψεις του για τις σύγχρονες φοβίες, που δεν αμφιβάλλω ότι είναι αποτέλεσμα έρευνας, αλλά παράλληλα υπάρχουν και φορές που σε αφήνουν …με το στόμα ανοιχτό στην πρώτη τους αναφορά. Μετά ρίχνεις μια ματιά στις εφημερίδες και τα νέα του Τραμπ και καταλαβαίνεις ότι τίποτα δεν είναι απίθανο.

Από τα μη-fiction βιβλία για τις διακοπές.

Το βιβλίο είναι εκδόσεις: Templeton Press, δεν είμαι σίγουρος αν κυκλοφορεί ή θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά ή σε ηλεκτρονική μορφή και εκδόθηκε την 1η Ιουλίου 2018.

Θάνος Καλαμίδας

Η συγγραφέας με ειδική άδεια παρακολούθησε την πρώτη δίκη βασανιστών στην Αθήνα 40667854μετά την πτώση της δικτατορίας. Σκοπός της ως νέα επίκουρη καθηγήτρια του ΑΠΘ να μελετήσει το φαινόμενο του σαδισμού. Κατά τη διάρκεια της δίκης και κρατώντας μανιωδώς σημειώσεις μιας και η μαγνητοφώνηση απαγορευόταν στην αίθουσα, εμφανώς σαστισμένη, ακούει τους κατηγορούμενους να δηλώνουν άμεσα ή έμμεσα πως τους είχαν μετατρέψει σε βασανιστές.

Σιγά σιγά αποκαλύπτεται μια συγκλονιστική ιστορία: Το πέρασμα αυτών των ανθρώπων από το στρατό στα κέντρα εκπαίδευσης της ΕΣΑ και ως την κατάληξή τους στους θαλάμους των βασανιστηρίων.
Σταδιακά έγινε φανερό ότι αυτό που περιέγραφαν δεν ήταν χαρακτηριστικά σαδιστικών προσωπικοτήτων, αλλά ένα προσεκτικά σχεδιασμένο σύστημα εκπαίδευσης με – όπως διαπιστώθηκε αργότερα στην έρευνα – παγκόσμια εφαρμογή σε ανάλογα καθεστώτα.

Οι κρατικοί βασανιστές λοιπόν ΔΕΝ ήταν άνθρωποι με σαφή προδιάθεση που αναζητούσαν την ευχαρίστηση βασανίζοντας άλλους ανθρώπους, αλλά συνηθισμένοι άνθρωποι που είχαν εκπαιδευτεί προσεκτικά (και βάναυσα) για αυτό το σκοπό, υπακούοντας τυφλά και ολοκληρωτικά σε μια εξουσία βίας.

Αυτή την εργασία η συγγραφέας παρουσίασε αργότερα μέσα σε απόλυτη, αμήχανη σιωπή σε μια επιστημονική συνάντηση, επιζητώντας την ανατροφοδότηση από άλλους επιστήμονες γι αυτή τη διαπίστωση.

Ένας από τους παρόντες καθηγητές Ιατρικής του πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης πρότεινε με βάση το υλικό αυτό και την παραπάνω ιδέα/διαπίστωση, τη δημιουργία ενός δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ. Το ντοκιμαντέρ αυτό με τίτλο «Ο γιος του γείτονά σου» ολοκληρώθηκε ένα χρόνο μετά και μπορεί να παρακολουθήσει οποιοσδήποτε στο youtube με ελληνικούς υπότιτλους.

Μια πραγματικά σπουδαία, εκτενής κι ανεκτίμητης αξίας μελέτη για την ελληνική βιβλιογραφία, βασισμένη σε μια πραγματικότητα τόσο πρόσφατη και τόσο ακόμα ταμπού.

Βασανιστής μπορεί να γίνει ο οποιοσδήποτε και τα γονίδια δεν παίζουν ρόλο. Δεν υπάρχει εκ γενετής προδιάθεση ή κάποια ανωμαλία ή ψυχική ασθένεια, παρά μόνο προσεκτική εκπαίδευση, κοινή σε όλο τον κόσμο (όσο παρανοϊκό κι αν ακούγεται, πραγματικά πιστεύεται ότι υπάρχουν ανάλογα manual).

Εδώ όμως στο παρόν βιβλίο έχουμε να κάνουμε καθαρά με την ελληνική πλευρά του νομίσματος, η οποία περιλαμβάνει από τον ακραίο εθνικισμό της προπαγάνδας που στηρίχτηκε ξεκάθαρα στην ελληνορθόδοξη θρησκεία και το αστυνομοκρατούμενο κράτος, ως τη μακρόχρονη διατήρηση πολύ συγκεκριμένων και προσεκτικά μελετημένων παραγόντων πάνω στις αξίες και τη δομή της κοινωνίας, ώστε να «καταφέρει» ο συνηθισμένος άνθρωπος να προβεί σε ακραίες πράξης ωμής βίας απέναντι σε συνάνθρωπό του, ακόμα και γνωστό ή συγγενή.

Τρομακτικό και συγκλονιστικό. Αν κάποιος ενδιαφέρεται λίγο παραπάνω για την ψυχολογία, μπορεί και να επιστρέψει στις σελίδες του ξανά και ξανά. Αρκεί να αντέχει να διαβάσει (ξανά) τις περιγραφές των συνεντευξιαζόμενων.

Κατερίνα Χαρίση